Vriens
In zijn commentaar op de Zembla uitzending ‘Ziek van je mobieltje’ van 1 juni 2012 komt Van Norren met een naar zijn zeggen ‘zeer fundamenteel argument dat pleit tegen gezondheidsschade’ en wat niet aan de orde kwam, nl. dat straling van mobiele telefoons niet genoeg energie zou hebben om kanker te veroorzaken. De reden zou zijn dat de straling van mobieltjes zou bestaan uit fotonen die veel te weinig energie hebben om fotochemische schade te veroorzaken.
Om te beginnen wil ik even een eerste fundamentele fout rechtzetten. Elke antenne waar een wisselstroom doorheen gaat wekt een elektromagnetisch veld op. Op korte afstand van de antenne, binnen 1 à 2 golflengten van de antenne, het zogenaamde nabije veld, zijn er helemaal geen fotonen en kan men ook niet spreken over straling. Er zijn alleen niet aan elkaar gekoppelde elektrische en magnetische wisselvelden. In het verre veld, vanaf circa 4 x de golflengte zijn de elektrische en magnetische velden wel aan elkaar gekoppeld en kan men spreken over fotonen. Dus bij een mobieltje, met een frequentie van 2 GHz en een bijbehorende golflengte van 15 cm is dat vanaf 60 cm. Bij het gebruik van een mobieltje hebben we dus helemaal niet te maken met fotonen. Maar laten we even aan dit punt voorbijgaan en gemakshalve voor de discussie ook in het nabije veld ook over fotonen spreken.
Er zijn dan nog twee fundamenteel punten waar Van Norren aan voorbijgaat betreffende de essentiële verschillen tussen de werking van enerzijds Röntgen- en UV fotonen en anderzijds RF fotonen van een mobieltje.
- Het eerste verschil is dat de fotonen uitgezonden door een röntgenbron of een UV lamp incoherent zijn terwijl de fotonen uitgezonden door een RF bron coherent zijn. Incoherent betekent dat de fases van de elektrische en magnetische veldvectoren van de fotonen geen onderlinge relatie hebben. Coherent betekent dat de fotonen dezelfde fase hebben en dat de velden van de individuele fotonen opgeteld dienen te worden. Dat resulteert in een EM (elektromagnetisch) veld wat vele ordes van grootte sterker is dan dat van de individuele RF fotonen. In het UV en Röntgengebied hebben we daarom te maken met de absorptie van individuele fotonen, terwijl we in het RF gebied te maken hebben met absorptie uit het totale EM stralingsveld. Dat komt overeen met simultane absorptie van zeer grote aantallen RF fotonen. De energie van de individuele fotonen is daarbij niet van belang.
- Het tweede verschil is dat we in het RF gebied te maken hebben met vaste frequenties van het gehele stralingsveld, terwijl er in het röntgen- en UV gebied geen sprake is van vaste frequenties waarmee de individuele fotonen worden uitgezonden. Om het belang van dit verschil te verduidelijken maak ik een vergelijking met een colonne soldaten die over een brug loopt. De Röntgen- en UV fotonen komen overeen met soldaten die willekeurig uit de pas lopen. De belastbaarheid van de brug wordt dan uitsluitend bepaald door de belasting, dus door het totaalgewicht van de colonne. Het RF stralingsveld komt overeen met een colonne soldaten die in de pas, dus met een vaste pasfrequentie, over de brug marcheert. In dat geval kan een trilling (resonantie) ontstaan waarbij de uitwijking (amplitude) steeds groter wordt en er gevaar voor instorten ontstaat, ondanks het feit dat de brug het gewicht van de colonne makkelijk kan dragen. De pasfrequentie is dan belangrijker zijn dan het totale gewicht van de colonne. Evenzo gaat het bij absorptie van RF straling niet alleen over de energie van het stralingsveld, maar ook om de frequentie, resp. frequenties, van het stralingsveld. Indien bij één of meerdere van deze frequenties resonante absorptie van straling in ons lichaam mogelijk is dan kan dat de drempelwaarde voor mogelijke biologische effecten met ordes van grootte verlagen.
Samenvattend kunnen we stellen dat de frequentie van de RF straling, of beter van het RF EM veld, van primair belang is en dat de veldsterktes van secundair belang zijn. De fotonenergie zijn is niet van belang.
Van Norren stelt dat indien het waar zou zijn dat ‘de straling van mobiele telefoons gevaarlijk is en mogelijk kanker veroorzaakt’, dat dan ‘onze fundamentele inzichten in zowel de natuurkunde als de geneeskunde op de schop’ zouden moeten. Het spijt me, maar wat hij fundamentele inzichten noemt is onjuist vanaf het niveau van een goede 2-de jaars student natuurkunde.
De schrijver van dit commentaar is een natuurkundige (cum laude gepromoveerd) met 38 jaar research ervaring.
Alexander
TNO onderzoek laat zien dat een groep mensen last heeft. Omdat het niet de warmte kan zijn blijft alleen het elektromagtisme over. Wat voor mechaniek dat is en hoe het werkt is nog onbekend. Maar dat er wat is, is zeker. In mijn wijk bouwen ze kindercreches op 75 meter van straalzenders. Dat is in het buitenland not done. Raar land, dat Nederland!!
strwzr
Het is goed dat er eindelijk aandacht aan wordt besteed. Helaas ebt het ook weer even snel weg. Er zijn tegenstellige bewijzen gevonden zowel voor als tegen waar ook de onderzoeksmethodiek vaak dubieus is.
Maar zolang niet alle onderzoeken die op schade wijzen kunnen worden ontkracht zou men er toch voorzichtig mee moeten zijn.
Op de site http://www.stralingswijzer.nl worden de stralingswaarden van alle mobiele telefoons vergeleken. Beter voorkomen dan genezen maar als je toch een telefoon wilt kun je er beter een nemen met weinig straling.
exkpner
Mijn manager bij KPN in 1997, Louise van der Star, wist mij destijds met 110 procent zekerheid te vertellen dat er totaal geen gevaar aan mobiel bellen was.
vanNorren
In de uitzending over mobiele telefoons kwam een zeer fundamenteel argument dat pleit tegen gezondheidsschade niet aan de orde. Straling van mobiele telefoons heeft niet genoeg energie om kanker te veroorzaken.
Een mobiele telefoon zendt elektromagnetische straling uit. Daar bestaan heel veel soorten van, maar ze zijn gemakkelijk in te delen aan de hand van hun golflengte. De mobiele telefoon heeft een golflengte van ongeveer 10 cm, net als de magnetron. Bij kortere golflengten komen we bij de radar (paar cm), het infrarood (een miljoenste meter), zichtbaar licht en o.a. het verre ultraviolet (een miljardste meter). De klassieke natuurkunde ziet elektromagnetische straling als een golfverschijnsel, maar met de komst van de kwantummechanica weten we dat straling ook op te vatten is als een deeltjesverschijnsel. Nu komt het belang van de golflengte weer tevoorschijn, want de energie per foton wordt volledig bepaald door de golflengte. Hoe korter de golflengte, hoe groter de energie (wet van Planck). En nu de volgende stap. De energie per foton bepaalt wat voor soort schade dat foton kan aanrichten bij mensen. Fotonen met een lage energie kunnen weefsel alleen maar opwarmen. Fotonen met een veel hogere energie kunnen fotochemische schade veroorzaken, maar dan zijn we al bij het zichtbare licht aangeland. Bij een nog hogere energie kan kanker ontstaan. Het gemakkelijkst is dit te illustreren met huid blootgesteld aan zonnestraling. Het infrarode deel uit de zonnestraling warmt de huid op, het nabije ultraviolet zorgt voor fotochemische schade (pijnlijk rood worden) en het wat verdere ultraviolet veroorzaakt huidkanker.
De fotonen die uit het mobieltje komen hebben niet veel energie. Ze hebben bijvoorbeeld een factor miljoen te weinig energie om fotochemische schade te veroorzaken en ze komen ook ruim een factor miljoen te kort om schade aan het DNA te veroorzaken. Dat soort stralingsschade leidt tot kanker. Het vermogen van de telefoon is daarnaast maar 1 Watt. Wat lokale opwarming van een deel van het hoofd betreft stelt dat niets voor, hoogstens 0,1 graad. Kortom, de fotonen van een mobiele telefoon zijn veel te zwak om in lichaamscellen kanker op gang te brengen en het totale vermogen is veel te laag voor schadelijke temperatuurverhoging.
Een reeks deskundigen zei bij Zembla dat de straling van mobiele telefoons gevaarlijk is en mogelijk kanker veroorzaakt. Als dat waar is, moeten onze fundamentele inzichten in zowel de natuurkunde als de geneeskunde op de schop. Jammer genoeg had Zembla geen deskundige uitgenodigd om dat even uit te leggen.
arjunus
De totale geschiedenis is erg lang, maar hier in grote lijnen wat mogelijk is en hoe het is gekomen.
Voor 1998: Had een goede vaste baan en werkte met veel plezier. Zou daar de 65 makkelijk mee hebben kunnenhalen.
1998/2006:
3,6,9,12 Antennes 3 meter van mijn bed op de negende verdieping Euratomplein.
GSM900,GSM1800 en UMTS2150. Deze staan Nonstop aan.
Direct ziek ervan worden zonder te begrijpen waar het van komt. Artsen kunnen mij
niet zeggen wat ik mankeer, laat staan er wat aan doen.
2004:
Er achter gekomen door medebewoners per ongeluk gesproken te hebben.
Het antenne woud maakt mij doodziek. Alle puzzelstukken vallen in elkaar.
2004/2006:
Antenne eigenaren zijn op de hoogte van deze problemen en hebben voorzorgmaatregelen
getroffen. Antennes kunnen wegens gezondheid niet worden verwijderd CQ contracten gestopt. Uit pure wanhoop mijn woning voorzien van kooi van Faraday.
Van 100% radiogolven teruggebracht naar 10%. Blijvend ziek. Beter worden zit er niet in.
Zonder bescherming:Nonstop 1600 uW/m2 – Met bescherming 100uW/m2
2006:
Gevlucht uit deze woning. Antennes gaan er pas in 2015 af. Kan daar niet op wachten.
Gevoel alsof je dood aan het gaan bent. Lichamelijk 45jaar een wrak.
Tot niets in staat. Twee werkgevers door deze omstandigheden 2000/2006 kwijt geraakt.
2007:
Andere woning zonder antennes op het dak. Deze komen er ook nooit.
Stabiel ziek. Extreme gezondheidsklachten zijn wel verdwenen.
Bloed reageert extreem op constante pulserende radiogolven. EHS
Nieuwe woning ook verbouwd tot kooi van Faraday.
Radiogolven in deze woning afkomstig van apparatuur buren en antennes buiten.
1000uW/m2 op balkon buiten, in woning 100/300 uW/m2
Na saneren woning slaapkamer 0,4uW/m2, woonkamer 0,7mW/m2.
Elektrische installatie omgebouwd, 24uurs luchtkwaliteit verbetering.
Verbetering gezondheid is gaande, maar gaat tergend langzaam.
2008:
Voor aantal uren per dag weer aan het werk. Vermijden van gepulste radiogolven is noodzakelijk. Beschermende kleding dragen buiten de woning MOET.
Heel veel slapen. Alsof het lichaam dat heeft in te halen.
2010/2011:
Bij werkgever voor aantal uren per dag weer aan het werk.
Het leven bestaat uit werken, eten, slapen. Privé dingen onmogelijk wegens energie gebrek.
2012:
Full time aan het werk. Privé dingen doen kan, maar beperkt wegens energie gebrek.
Voel dat het langzaam beter is geworden.
Dank zei: Niet luisteren naar adviezen van artsen. Psychiater was ook niet bereid te onderzoeken of de gezondheidsproblemen werkelijk aanwezig zijn of tussen de oren zit.
DSM IV 100 Artsen en specialisten slaan de lat hierbij totaal mis.
Hebben geen idee waar over het gaat. Overheid houd hem weg van juiste informatie.
Men zal er zelf achter moeten komen. Deze situatie zal veel slachtoffers maken.
Ballans gevonden om in ieder geval mijn leven voort te zetten.
Het wachten is nu op de bewustwording van niets vermoedende mede slachtoffers.
Wat de tij zal keren.
DavidL
Top-uitzending van Zembla. Gedegen onderzoeksjournalistiek. Het is de kant van het verhaal die nu eens gehoord moet worden. Onderbouwd door research. Zie onderstaande wetenschappelijke referenties:
Mobiele telefoons en hersentumoren. Enkele publicaties van Prof. Lennart Hardell (spreker in de uitzending):
http://bit.ly/K95Tlo
De in de uitzending vertoonde lijst van 100 studies naar effect van mobieltjes op DNA (metastudie), en de financiering van de studies:
http://microwavenews.com/RR.html
(naar onderen scrollen)
Metastudie: 101 onderzoeken naar DNA schade door mobiel bellen:
http://bit.ly/JOKX6v
Eeuwig horen we van de ontkenners (nu weer De Nieuwe Reporter) het afgezaagde 'natuurkundige' argument dat de energie van radiostraling niet groot genoeg zou zijn om DNA-schade te veroorzaken. Zoals bij ioniserende straling wel het geval is. Maar de DNA-studies hierboven tonen aan dat er wel degelijk DNA-schade wordt gezien in het lab. Het werkingsmechanisme is alleen indirect. Bijvoorbeeld via vrije radicalen.
Prof. dr. Lucas Reijnders, emeritus hoogleraar biochemie en milieukunde van de Universiteit van Amsterdam, geeft een prachtig overzicht van studies naar de gezondheidsrisico's van mobiele straling:
http://bit.ly/du4Jjf
Het boek van Elektrostress en Gezondheid van Prof. Michiel Haas refereert eveneens naar honderden wetenschappelijke studies over dit onderwerp.
luukbooij
Mijn linksdraaiende yoghurt gaat altijd rechtsom als ik 's ochtend bij het ontbijt mijn mobieltje aan heb staan. Ik denk niet dat telefoonproducenten snappen hoe erg mijn darmflora linksdraaiende yoghurt nodig heeft.
observer
Zembla, hartelijk dank voor deze waardevolle uitzending! Ik zal mijn mobiel niet meer in mijn zak dragen. Daarnaast zal ik alleen nog maar met headphone bellen en mijn telefoon niet meer naast mijn bed leggen.
Het is heel verbazingwekkend dat de schadelijke effecten van de straling door de telecom-industrie en de Nederlandse rijksoverheid bewust onder de pet worden gehouden! Dat de telecom-industrie het onder de pet wil houden is te begrijpen, omdat er miljarden euro's in omgaan. Onderzoekers die de schadelijke effecten onderzoeken zullen ongetwijfeld rechtzaken van telecom-providers aangespannen krijgen! Het is een kwestie van tijd dat iedereen de schadelijke effecten gaat in zien.
Johanb
Ik heb de uitzending niet gezien, maar wel het stukje op de nieuwe reporter (dat op mij evenwichtig overkwam).
Zembla is een (onderzoeks)journalistiek gemaakte uitzending, waarin hoor en wederhoor dient plaats te vinden. Dat is mij niet gebleken.
Bovendien heb ik een overtuigend argument tegen eventuele misconcepties. We kunnen met elkaar vrij goed het tijdgewricht bepalen (ruwweg de afgelopen 10 tot 15 jaar) waarin het gebruik van mobiele telefonie breed in de samenleving is toegenomen. Epidemiologisch onderzoek (toename hersentumoren in NL) zou een sterke vingerwijzing zijn voor de negatieve gevolgen van mobiele telefonie. Tot het moment dat die vingerwijzing niet gevonden kan worden, geef ik weinig om onderzoeken waarin mensen gevraagd wordt over hun eigen belgedrag. Tussen wat mensen zeggen en doen zit nog te vaak een fors verschil, waardoor dat soort onderzoeken met een forse korrel zout genomen moeten worden.
Ook de onderzoeksjournalistiek (Zembla) zou het concept van falsificatie moeten omarmen. Anders ben je geen knip voor de neus waard.
U dient ingelogd te zijn om berichten te kunnen toevoegen
