HANDEL IN GEHANDICAPTEN

ZEMBLA - Handel in gehandicapten

00.53    voiceover    Op het platteland zie je ze steeds vaker. Zorgboerderijen en woongroepen voor mensen met een beperking.

Vrouw    Het leek mij ook gewoon een geweldig initiatief wat ie daar aan het doen was.

Voiceover    Veel van deze boerderijen starten uit idealisme en het lijkt ook mooi. Mensen die anders op een instelling moeten wonen, nu opvangen op een boerderij of in een gewoon huis.

01.17    vrouw    En als je dat dan ziet, hoe die mensen zijn die hier dan komen en hoe die eigenlijk ook genieten van het alleen maar buiten zijn.

Voiceover    Maar wat blijkt, zonder enig diploma in de zorg kan je zoiets starten.

Man    ik heb geen diploma in de zorg, ik ben ooit heel toevallig in de jeugdhulpverlening beland.

Voiceover    En er is geen enkele instantie die vervolgens controleert of de bewoners dan wel goede zorg krijgen.

Vrouw    Als ze 1 ding doen, een schop onder de kont en niemand die daar wat van zegt. Geen enkele instantie kraait daarnaar. Ja dan gaat het van kwaad tot erger.

Man    Totdat wij erachter kwamen dat er buiten ons medeweten om zware medicijnen werden toegediend. In feite gedrogeerd.

Voiceover    Geld verdienen lijkt soms belangrijker dan goede zorg verlenen.

02.05    man    Tonny die heeft het laatste jaar gewoon als een zombie op de bank gezeten. Kijk eens voor zo'n budget van 36.000 euro is er totaal niks gebeurd.

Voiceover    Zembla. Over amateurisme in de zorg.

02.22    [leader]    Handel in gehandicapten.

02.38    Int.    Wat is dit voor een boerderij?
Boer    Melkveebedrijf. We melken ongeveer 80 koeien
Int.    en wat zijn de plannen?
boerin    Nou we willen eigenlijk een zorgboerderij gaan beginnen en dan is eigenlijk de doelgroep de verstandelijke beperking. Ja waarom precies die doelgroep, dat is eigenlijk wat ons het meeste aanspreekt. Wat ons ook het interessantst lijkt om mee te gaan starten. Ik sluit het niet uit om mettertijd ook een andere beperking erbij te nemen. De psychische problematiek lijkt me ook erg interessant.
Int.    En heeft u een diploma in de zorg?
Boerin    Nee, dat is eigenlijk in principe niet nodig. Elke hobbyboer die een paar kipjes heeft, een paar geitjes heeft, een bordje aan de muur timmeren en ik ben een zorgboer. Dat is voor mij net voldoende. Ik volg een cursus, heb ik bij het LTO gedaan, van boer en zorg is dat. Heel veel praktische informatie gekregen.
Int.    Leer je dan ook hoe je met verstandelijk beperkte mensen om moet gaan?
Boerin    nee. Nee in principe net.

03.33    boer    Nou we zijn hier van plan om een paardenbak te maken.
Int.    Voor de verstandelijk gehandicapten.
Boerin    Door een kleine ruimte te gaan creëren is het voor de cliënt gewoon veel veiliger. Ze zitten op zand, vallen ze al een stuk zachter. En ook de kleine ruimte dus gaat een, schrikt een paard, kan een paard er gewoon niet uit dus daardoor heb je weinig kans op ongelukken.
Int.    Want willen jullie vooral met de paarden en de verstandelijk gehandicapten aan de gang?
Boerin    ook.
Int.    Maar ook met de koeien.
Boerin    Ja ook met de koeien.
Boer    zeker met de koeien.
Int.    Waarom willen jullie een zorgboerderij beginnen?
Boer    Mijn vrouw die werkte altijd ergens anders, t contract was verlopen en we zochten wat anders.
Int.    En spelen financiën daarin ook een rol, dat je een zorgboerderij wilt beginnen?
Boer    Het is een extra, het is een extra. Ja.

04.17    voiceover    Dit echtpaar start met goede bedoelingen een zorgboerderij. Zo zijn er velen want op het platteland schieten ze als paddestoelen uit de grond

        Het zijn er minstens duizend. Ook kunnen mensen in hun eigen huis gewoon een project voor gehandicapten starten. Een opleiding is niet nodig. Ook is er geen toezicht op hoe het er vervolgens aan toe gaat. Daardoor kan het mis gaan. We lichten er 2 voorbeelden ut waar dat het geval is.
        Het eerste is zorghoeve Diogenes van de familie van den Berg in Drenthe. De dochter van Zwaantje Strijker woont daar. Ze is zwakbegaafd autistisch en spastisch.

05.04    mw Strijker    Mijn dochtert is daar in 2003 komen wonen. En zoals nu blijkt zijn daar eigenlijk mishandelingen met haar gepleegd en bejegenen en intimidatie. En ja, daar ben ik wel heel erg van geschrokken. Met haar autisme en hele erge vermoeidheid ook door haar spasmen, dan heeft Marjan met haar ogen, dan draait haar ogen dat gaat iets omhoog maar omdat Marjan met haar nek ook helemaal zo zit, dan moet die ook wel zo kijken. En dat vinden ze dan vervelend en dat, dat mag dan niet en daar wordt Marjan dan voor gestraft.
Int.    Hoe wordt ze dan gestraft?
Mw Strijker    Marjan wordt gestraft, met de kleding aan onder de koude douche. En dan aan haar schreeuwen, we gaan net zo lang door, totdat je weer gewoon kijkt.  En Marjan heeft me daar zelfs bij verteld dat ze 't dus 1 dag echt 4 keer hebben gedaan. Maar Marjan zegt, maar het ging niet over. En het wilde niet weg.

06.08    voiceover    Het echtpaar van den Berg bestiert sinds 2001 deze zorgboerderij. Ze lijken zo hun eigen opvattingen te hebben, hoe je met  verstandelijk gehandicapten omgaat. We willen ze graag spreken hierover. Maar dat willen ze niet. Dan omen we in contact met een aantal oud medewerkers. Ze bevestigen de verhalen van Marjan en haar moeder.

Marleen    Waarschijnlijk had ze dan een moment dat ze zich niet goed voelde en dan deed ze dit, draaide ze echt zo met haar ogen naar boven. Ik vind het heel moeilijk om na te doen want zij kon dat best ver.
Johan    Dan zeiden ze van we zullen jou wel een lesje leren en dan zetten ze haar onder de douche. Of ze zetten haar achter een houten paal in de hooischuur en daar zat ze 's middags om half twee en daar zat ze 's avonds als ik om half zes weer terug kwam van mensen ophalen zat ze daar nog.

06.51    Sandra    En hoe ze dan, of er vlak tegenaan, moest ze maar naar de paal gaan kijken. Want niemand wilde tegen haar aan kijken, nou dan ging ze, moest ze maar tegen de paal aan staan.
Johan    En als je dan zegt van is het nou nodig dat dit gebeurt, ja want we willen niet tegen die kop aan kijken.
Sandra    Ze moest bijvoorbeeld in het geitenhok gaan zitten op een strobaal met een handspiegeltje in haar hand. En dan moest ze proberen zichzelf in de ogen te kijken. En als ze dat kon dan mocht ze wel weer terug komen. Die dame die zat daar gewoon soms heel lang in dat geitenhok.
Mw Strijker    Ik was zo boos en ook zo verdrietig daarvan, dat mijn kind daar zo moet leven.

07.32    voiceover    Niet alleen Marjan wordt gestraft. De eigenaar is agressief tegen meerdere bewoners.

Johan    Als het niet naar z'n zin gaat dan kan hij behoorlijk agressief overkomen naar de bewoners toe.
Int.    Wat moet ik me daar bij voorstellen?

Johan    Dat ie ze met de gebalde vuisten voor zich uit drukt als het niet snel genoeg gaat.
Roely    Ik heb wel eens gezien dat íe iemand een schop onder de kont heeft gegeven ja. Ja.
Int.    Maar gewoon een tikje of…
Roely    Nou behoorlijke trap. Ja. Ja. Maar hij kon ontzettend tekeer gaan.
Int.    Maar kon u het niet doen stoppen dit soort dingen?
Johan    Nee want je staat alleen. Je staat tegenover de eigenaar, de eigenares en de dochter. En dan nog een personeelslid die in alles meegaat en zelf dat soort dingen ook uitvoert. Dus je stond helemaal alleen. En ik was op dat moment de enigste medewerker die er tegenin ging.
Marleen    Heel stom gezegd stond ik met m'n voeten vastgenageld aan de grond en met m'n mond open te kijken. En achteraf gezien denk ik van ja, waarom heb je daar nooit wat mee gedaan, maar uit angst. Ik durfde het niet.

08.35    voiceover    Uiteindelijk zijn deze medewerkers uit onvrede vertrokken. Lucia van Milaan is sociaal juridisch dienstverlener en 29 jaar werkzaam in de zorg. Hoe kan het dat deze dingen gebeuren op een zorgboerderij?

Van Milaan    Er is geen toezicht. Er is geen  toezicht. Er is geen systematisch systeem van dat er bezoeken komen of van hoe doet u het of… dat bestaat niet.
Int.    Dus er is eigenlijk niemand die die zorgboerderijen echt in de gaten houdt of de zorg goed is.
Van Milaan    Nee. En 't is verbazend dat het gewoon zo kan.
    
Voiceover    Daarom kan de familie van den Berg, eigenaar van Diogenes, zijn gang gaan. Behalve straffen hanteren ze ook nog andere methodes om de bewoners onder de duim te houden.

09.17    Sandra    Als iemand druk was, oh pilletje erbij.
Int.    En werd daar dan een arts over gebeld?
Sandra    nee. Absoluut niet. Nee. Dat deed mevrouw Hilde van den Berg die deed dat zelf. Die was kundig genoeg.
Int.    Mag dat?
Sandra    nee. Alles moet in overleg met een arts of een psychiater of iemand die daarvoor bevoegd is.

09.40    voiceover    Dit is het echtpaar Kiers. Ze hebben hun dochter Carolien op advies van een officiële instantie naar deze boerderij gebracht. Hun dochter kreeg zonder dat zij het wisten extra medicijnen toegediend.
W. Kiers    Ze kwam thuis een weekend en dan was ze altijd moe. Ze wou niet meer een stukje fietsen, ze wou niet meer een stukje wandelen. Het liefst wou ze 's avonds om 8 uur op bed en misschien nog wel eerder. Vonden wij allemaal heel vreemd want zo was ze nooit. Totdat wij erachter kwamen dat buiten ons medeweten om zware medicijnen werden toegediend. In feite gedrogeeerd.
        En zo kwamen we erachter dat ze 3 pilletjes op een dag kreeg van het middel carbamazepine.  Nou dat is een heel zwaar middel.
G. Kiers    En tegen ons zeggen ze dan dat het een rustgevertje is. Nou wij gaan informatie inwinnen op internet, bij de huisarts, bij de psychiater zelf, ik heb ook nog met de apotheek gebeld in Zuid Laren en die zeggen allemaal dat het een vrij heftig middel is.
W. Kiers    En dat is dan voor fantoompijnen en mensen die lijden aan epileptische aanvallen. Nou dat is dan iets wat onze dochter zeker niet heeft.
G. Kiers    Carolien is natuurlijk een kind wat verbaal goed is en die bemoeide zich met bepaalde dingen van die zag ook dat er dingen gebeurden wat zij dacht van dit is niet normaal. Dus Carolien had het mondje altijd open. Dus ik denk dat de directrice contact heeft gezocht met de psychiater van nou ik heb hier een lastige cliënt en die moet even kalm gemaakt worden. En toen hebben ze dat voorgeschreven.

11.12    voiceover    Carolien krijgt een jaar lang zware medicijnen op verzoek van eigenares van den Berg. De psychiater gaat daarin mee. De huisarts schrijft vervolgens een jaar lang herhaalrecepten uit. Achteraf hebben de ouders van Carolien alle doktoren benaderd hoe dit heeft kunnen gebeuren. Van de betrokken psychiater ontvangen ze een brief terug met daarin zijn excuus dat hij niet beter opgelet heeft.

W. Kiers    Dus hij heeft gewoon nagelaten om controle uit te oefenen, dus dat betekent dat de huisarts wordt gebeld, er wordt een herhaal receptje uitgeschreven en dat gaat gewoon meer als een jaar lang gaat dat gewoon door. Ze kunnen gewoon die kinderen drogeren en dat hebben ze gedaan.
G. Kiers    Carolien is in feite gewoon gedrogeerd.
    
Voiceover    Op de zorgboerderij van Van den Berg worden bewoners gestraft en wordt er gesjoemeld met medicijnen. Jarenlang heeft niemand dit in de gaten. Ze blijven nieuwe bewoners aannemen. Ook mensen die er niet passen, zoals een sterk gedragsgestoorde en agressieve jongen uit de jeugdpsychiatrie. Ze kunnen hem niet aan.

12.11    Int.    Wat is het ergste wat u heeft meegemaakt?
Roely    Dat 'ie in z'n kamer opgesloten zat, voor 8 maanden ongeveer. En..
Int.    8 maanden?
Roely    Ja 8 maanden. En dat ie z'n behoeftes moest doen op een emmer op z'n kamer en dat de chloordampen uit de kamer kwamen en dat hij vaak met een rood hoofd, ja roodverhit en hoofdpijn op z'n kamer zat met een puzzeltje of een kleurplaatje en, of een muziekje moest 'ie zich maar vermaken. Eten op z'n kamer, koffie drinken op z'n kamer, ja eigenlijk alles op z'n kamer.

12.47    voiceover    De jongen is opgevoed door z'n opa. We noemen z'n naam niet omdat 'ie dat niet wil. Z'n opa komt er pas na een half jaar achter dat zijn kleinzoon opgesloten wordt.

H. Kocks    Een jongen van 15, 16 jaar die moet, ik bedoel die kun je toch niet zomaar op een kamer zetten en niks doen.
Int.    En wat vindt u daarvan dat hij z'n behoefte op een emmer moest doen?
H. Kocks    Nou ik vond het verschrikkelijk voor hem. Telefoonboek moest 'ie dus alle telefoonnummers overschrijven om hem bezig te houden.  Als je er wat van zei, dan zei de directrice gelijk van nou neem 'm maar mee.
Int.    ja?
H. Kocks    Ja. Nou en ja je kunt wel zeggen van ik neem 'm mee maar waar moet je dan heen? Er was geen plek.
Int.    Waarom zat 'ie opgesloten dan?
Roely    Omdat hij een jongen bij ons ook seksueel misbruikt zou hebben. Dat is het  verhaal.
13.38    H. Kocks    Maar, dat is dus onderzoek naar gedaan maar daar is niks uit gekomen.
Int.    Dat is dus nooit bewezen verklaard.
H. Kocks    nee nooit.

Voiceover    Het is bij wet verboden om bewoners op te sluiten. Alleen instellingen met een speciale bevoegdheid mogen dat doen. Zoals psychiatrische klinieken. Om een eind te maken aan de opsluiting haalt opa jeugdzorg erbij. Ze halen de jongen weg van de boerderij. Maar ondanks deze grote misstand blijft de boerderij gewoon open.

14.07    Int.    Waarom is het zo uit de hand gelopen daar denkt u?
Johan    Iedereen kon er maar terecht en bepaalde bewoners kun je wel en niet bij elkaar plaatsen en daar zou dus ook beter toezicht op moeten komen dat dus niet van alles en nog wat bij elkaar gestopt wordt. En dat was daar een feit en dan krijg je dus ook nog kinderen in de verschillende leeftijd van 10 tot en met 45 jaar en dan zijn er ook een paar pubers bij en dat botst.
Int.    En waarom namen ze iedereen aan, waarom maakten ze niet een keus van we doen alleen autisten of we doen alleen mensen met Down of…
Sandra    Geld. Ik kan niks anders bedenken als geld, dan was er weer een kamer vol, dan waren er inkomsten kwamen er binnen.

Voiceover    Verstandelijk gehandicapten die niet op een zorginstelling wonen kunnen een persoonsgebonden budget aanvragen. Het zogenaamde PGB. Van het zorgkantoor krijgen ze geld, vervolgens mogen ze zelf bepalen aan welke zorg ze dit uitgeven. Eigenares Van den Berg biedt de ouders aan dat zij dit geld beheert.

15.03    mw Strijker    Dat vond ik wel prettig dat ik daar verder geen zorgen over had en eigenlijk wilde ik Marjan ook ergens laten wonen. Marjan heeft eigenlijk mij nog alleen. Als er iets gebeurt dat Marjan dan ook, dan moet alles gewoon door kunnen gaan. Dus ik had daar ook het hele goede vertrouwen in dat dat in orde zou komen.

G. Kiers    Wij zijn niet thuis in die wereld en mevrouw de directrice zei van dat kan ik wel voor jullie regelen. En nou wij zijn natuurlijk ook gewoon mensen en gemakzuchtig misschien wel van we vonden het wel prima dat mevrouw van den Berg dat ging regelen.

Voiceover    De eigenares bepaalt precies waar het zorggeld heen gaat. En dat is dus allemaal naar de zorghoeve. In de offertes die ze voor de ouders maakt, lijkt het of de kinderen heel veel individuele begeleiding krijgen. Maar is dat ook zo?

Roely    De individuele begeleiding werd apart voor betaald wat ik dan deed he, hoe dat met PGB's gaat maar het werd gewoon niet geleverd.
Sandra    Mensen hadden recht op zorg en die werd, in principe werd dat dus ingekocht maar die kregen ze niet.
Van Milaan    ja dat is nou juist het probleem van een dubbele pet, je beheert het geld en je geeft zelf de zorg, waardoor je eigenlijk jezelf uitbetaalt maar ook het geld beheert van de cliënt. Dus dat is, ja niet, niet zichtbaar voor de cliënt wat er nou mee gebeurt.
Int.    Is dit fraude gevoelig, kan je makkelijk rommelen dan?
Van Milaan    Je kan er heel creatief mee zijn.
Int.    Je kan creatief gaan boekhouden.
Van Milaan    ja.

16.32    voiceover    Alles bij elkaar komt er in 2009 zo'n 7 ton aan zorggeld binnen bij de boerderij. Daarvoor zoude familie heel veel begeleiders in dienst kunnen nemen maar dat gebeurt niet.

Roely    Ze moeten nog geld over.. overhouden, ook omdat de personele bezetting altijd minimaal was. Er was eigenlijk altijd tekort aan personeel.
Johan    PGB's zijn er om zorg te verlenen, niet voor zelfverrijking.

Voiceover    Op ons verzoek rekent van Milaan uit wat er aan zorggeld binnen komt en wat er aan personeelskosten uit gaat. Ze komt tot een bedrag van minstens 4 ton dat niet besteed is aan zorg door bijvoorbeeld personeel in te huren. Het geld is ook niet naar kost en inwoning gegaan want daar betalen de bewoners apart een flinke bijdrage voor. Deze 4 ton is voor de familie.

17.18    van Milaan    Met deze gelden, ja daar is de zorg dus niet ingezet waar het voor bedoeld is maar is het voornamelijk naar de directie gegaan.
Int.    Wat vindt u daarvan?
Van Milaan    Ja verbazend. Verbazend want dat is, daar is 't niet voor bedoeld.

Voiceover    Het kan heel lucratief zijn om zorg te verlenen aan gehandicapten. Bovendien controleert niemand of de zorg goed is. Bewoners durven vaak niets te vertellen aan hun ouders omdat ze geïntimideerd worden. Daardoor kunnen misstanden jarenlang duren zonder dat iemand het merkt.

17.58    voiceover    Een ander voorbeeld. Op het platteland van de Achterhoek huisvest Henk Bolster op verschillende locaties mensen met een psychiatrische stoornis. Zijn BV heet Tootas. Ook hij beheert het zorggeld, het PGB van de bewoners. Melanie en haar moeder hebben met hem te maken gehad. Tot afgelopen najaar heeft Melanie bij Bolster gewoond. Ze is autistisch en angstig.

Melanie    De sfeer was niet goed. Altijd ruzie. Iedereen, zowel met de leiding als met elkaar. Elkaar uitlokken en stelen van elkaar.  Ik moest echt m'n kamer op slot doen. Zodat er niemand in kwam. Als ik dan, ook al zat ik beneden, moest ik 'm op slot doen. En de hele dag stoned en dronken rondlopen de anderen.

18.47    voiceover    Melanie's moeder heeft Tootas via internet gevonden. Daar prijst Bolster z'n woongroep aan als een plek speciaal voor mensen met autisme zoals Melanie. Die zijn gebaat bij regelmaat en structuur. Maar als ze er eenmaal woont, blijkt 'ie ook drugsverslaafden op te vangen. Weg rust. Melanie krijgt paniekaanvallen. Daar reageert de eigenaar niet zorgzaam op.

Melanie    Ik was gewoon een zeikerd, een zeikwijf, een aansteller en als ik dan m'n moeder belde dan werd m'n telefoon afgepakt en eh…
Int.    Waarom?
Melanie    Omdat, omdat hij dan, als ik dan aan m'n moeder vertelde dat hij mij een zeikerd heeft genoemd of als een gek tegen mij tekeer heeft lopen gaan dan, ..  dan belde m'n moeder daarheen.

19.44        [huilt] Om, om te vragen wat er gebeurd was. En dan, dat kon die niet hebben want dan, m'n moeder was ook een zeikwijf en die moest zich nergens mee bemoeien.
Int.    Dan werd 'ie boos op jou.
Melanie    En ging die als een gek tegen me lopen schreeuwen. En ik bind je vast aan het bed en als je zo door blijft gaan dan breng ik je weg en eh….. pff…

Voiceover    Melanie's telefoon wordt afgepakt zodat ze haar moeder niet meer kan bellen. Ook in de weekenden als ze thuis is, houdt ze haar mond.

Melanie    Ja dat durf je niet te zeggen omdat je weet dat als hij erachter komt, dat 'ie je het leven zuur gaat maken.
Int.    Dus je durfde niks tegen je moeder te zeggen.
Melanie    [schudt nee] Nee en hij, hij palmt gewoon bij jou in dat, het is gewoon brainwashen van jij bent degene die fout is. En jij zit hier omdat je gestoord bent en eh…
W. Stokking    Nou je vertrouwt mensen he, je denkt toch dat mensen in de zorg dat dat mensen zijn die met hart en ziel ervoor gaan en dat blijkt in dit geval niet zo te zijn.

21.13    voiceover    We vragen de eigenaar Henk Bolster hoe dit allemaal zit.
Bolster    We zijn begonnen met de insteek en dat is nu ook zo, dat we dus een, een huisgezin na willen bootsen. Met alles wat erbij hoort.
Int.    Heeft u een diploma in de zorg?
Bolster    Ik heb geen diploma in de zorg, ik ben ooit heel toevallig in de jeugdhulpverlening beland. Een aantal jaren meegelopen. Vervolgens in de gehandicaptenzorg. Ja je hebt het in de vingers of je hebt het niet in de vingers.

Van Milaan    Het is verbazend dat het gewoon zo kan he. Bij een kinderopvang heb je een lijst no, heb je een lijst van wie mag dat doen maar in deze situaties bestaat er bijvoorbeeld niet eens een lijst van welke diploma's je zou moeten hebben.
Int.    Ook niet een basiscursus is er.
Van Milaan    Nee hoor nee. Nee.

Int.    Ik heb gehoord dat hier ook wel mensen met drugsproblemen worden opgevangen.
Bolster    ja. Ja klopt.
Int.    Is dat niet een hele andere problematiek dan weer erbij?
Bolster    ja dan heb je ook verschillende soorten in, kijk we hebben er nu ook een aantal die ook problemen hebben gehad met drugs en die hebben het nu onder controle gekregen.
Int.    Maar kan voor andere bewoners wel een beetje bedreigend overkomen.
Bolster    Nou dat is 1 keer gebeurd, nou en die, die jongen die is dus ook, ook weg want dat was gewoon niet langer haalbaar en de mensen die we nu hebben die af en toe een jointje roken, ja dat is gewoon onder controle.
Int.    En dat vindt u ook goed dat ze dat doen?

22.36    Bolster    ja wie ben ik om dat te verbieden. Dat mag in dit land.
Int.    Nou ja in een gewone instelling mag het niet.
Bolster    nee. Maar zo lang ze daar mee om kunnen gaan en en het lukt gewoon en wij hebben er geen problemen mee. Wij hebben er geen problemen mee, wij hebben gewoon gezegd als wij geen last hebben van jouw jointje ja dan vinden we het prima en daar houden ze zich keurig aan.

Van Milaan    Als het door elkaar zit is het zeker een punt van zorg, je moet als zorgboer goed nadenken wie wil ik nou eigenlijk in zorg hebben. En het is niet zo van kom maar aan de deur en kom maar binnen want wij lossen het wel op. En daar is echt dan soms heel specialistische zorg voor nodig en die heeft een zorgboer niet altijd in huis.

23.21    Int.    Oud bewoners die zijn bang voor u, die zeggen dat u nogal intimiderend kan zijn, boos kan worden en tekeer kan gaan?
Bolster    ja. Ja dat verhaal hoor ik vaker maar daar herken ik mezelf niet in. Dat zijn ook weer mensen die dus op het moment dat ze weggaan, daarover beginnen en nogmaals die 20 mensen die hier nu, die we nu onder onze voegen hebben die hoor ik daar niet over.

Voiceover    Maar oud medewerkers die we gesproken hebben vertellen ons ook dat Bolster agressief kan zijn. Ze durven niet in beeld. Hij heeft zijn agressie echt niet in de hand. Hij geeft tikken aan cliënten.  Een andere medewerker zegt:
Stem medew.    Verbaal is hij gewoon, hij breekt je gewoon helemaal af en ik heb, tegen de bewoners heb ik het gehoord, tegen collega's die ook inmiddels al weg zijn. Hij brandt je gewoon helemaal tot de grond af.

24.10    voiceover    Dit is Tonnie met z'n zus en zwager. Ook hij heeft bij Bolster gewoond.
Tonnie    Ronald wat ben ik blij dat ik niet meer bij die Henk Bolster ben.
Zwager    ja?
Tonnie    Tjongejongejonge. Wat goed dat je me daar weg hebt gehaald. Wat had ik daar een verdriet.
Zwager    Dus dat is  beter zo.
Tonnie    ja jongen je moest bang zijn dat je een beetje te veel opschepte op je bordje. 's nachts kwamen ze vechtend door de gang, stoeiend of vechtend weet ik niet.

Tonnie    Henk zat soms zo met de vuist. En anders ga je d'r uut. En be joe var moar … hij praatte heel plat dan. Ik praat ook plat, maar niet zo. Anders gao je d'r oet.

Zus    Maar in 't begin, Tonnie vertelde jij ons niks.
Tonnie    ja.
Zus    Was je bang ofzo.
Tonnie    ik was niet bang, ik werd gemanipuleerd, ik werd op een vriendelijke manier binnen gehaald. En jullie waren het er ook helemaal volledig mee eens.
Zus    ja het leek ook, het leek ook allemaal heel goed.
Zwager    ja het leek ook allemaal heel mooi.
Tonnie    Daarom zei ik ook niks.
Zus    ja
Tonnie    Maar ik zeg als je op een vriendelijke manier word je in de maling genomen. Het kan zo zijn dat een vriendelijk mens het slechtste mens is wat er is.

25.32    Tonnie    Ik heb dat ik op hol sla, heb ik medicijnen voor, lithium. Manisch depressief. Eerst had ik huilbuien en ja ik wou mezelf wat aandoen. Ik om zo in een situatie dat ik veel denk. Dat ik ga zitten en ik denk veel. Ik moet aangespoord worden.
Int.    Gaat u zitten tobben.
Tonnie    Ik ga zitten tobben. Dat is mijn handicap. Dat is mijn beperking.
Zwager    Tonnie had een beetje stimulans nodig, die moest echt een beetje gepusht worden om te zeggen, nou zeg maar Tonnie kleed je aan of douche je en kleed je aan.
    
Voiceover    Daarom krijgt Tonnie zorggeld. Een budget van ruim 36.000 euro per jaar. Het is de bedoeling dat Tootas hem daarvoor begeleiding geeft en dat 'ie daarnaast elders naar de dagbesteding gaat. Die plekken kosten geld. Maar dat gebeurt allemaal niet.

26.25    Int.    Wat deed  u daar de hele dag?
Tonnie    Nou ik deed de hele dag niks.
Zwager    Dat is juist het grote probleem. Tonnie lag dagelijks maar op bed en leerde niks en dat mocht dan ook. Het was net een plant. Je gaf 'm wat water en hij bleef in leven maar dat was het.

Bolster    Het is heel makkelijk om nu te zeggen van ja, degene die begeleidt die moet er maar voor zorgen maar als iemand zo lui is ja, om iets te doen ja dan houdt het op een gegeven moment houdt het op.
    
Zwager    Maar kijk eens Tonnie zat daar niet voor niks. Dat betekent, Tonnie had begeleiding nodig he, dat, dat had toen moeten gebeuren. Die hadden Tonnie daar moeten pushen van Tonnie je zit hier en we hebben hier andere regels en we gaan wel aan een dagbesteding werken. En of je daar nou zin aan hebt of niet maar we gaan in ieder geval wat proberen. Dat is nooit gezegd.

Int.    Maar dan krijgt u dat geld allemaal en dan gebeurt er niks, dan zit iemand hier en die ligt in bed en er gebeurt verder niks. Dat is makkelijk verdienen.
Bolster    Nou, nou over zulke grote bedragen hebben we het ook niet hoor.

Zwager    Tonnie kreeg tienduizend euro per jaar voor dagbesteding. Tonnie heeft, ik geloof een week dagbesteding gehad.
Zus    In dat jaar.
Zwager    In dat hele jaar. Een week.
Int.    Maar wat is er dan met die tienduizend euro gebeurd?
Zwager    Die zijn bij Henk gebleven. Ja.
Int.    die zijn weg.
Zwager    Als jij zegt van weg, die staan bij Henk op de rekening. En niet gebruikt voor dagbesteding in ieder geval.

27.49    Bolster    Maar de rekeningen zijn wel voldaan.
Int.    Voor anderhalve week.
Bolster    Nou ik eh, ik kan dat zo niet voor de dag toveren maar ik heb de rekeningen voor de Lichtenvoorde, die zijn allemaal betaald. Kijk hij heeft zich aangemeld voor de dagbesteding. Hij ging niet maar de rekeningen zijn wel betaald. De Lichtenvoorde heeft wel de rekeningen betaald gekregen.
Int.    Voor anderhalve week. Hij is anderhalve week naar die dagbesteding gegaan.
Bolster    Er is voor maanden betaald, want hij heeft zich daar niet aan..afgemeld.

28.14    voiceover    We hebben deze dagbesteding, de Lichtenvoorde, gebeld. Er zijn inderdaad rekeningen door Bolster betaald. In totaal voor zo'n 650 euro. De rest van de tienduizend euro is dus niet naar de dagbesteding gegaan en zijn op Bolster zijn rekening achtergebleven.

Zwager    Hoe minder Tonnie maar ondernam dus hoe langer of Tonnie maar in bed bleef liggen hoe mooier of het was. Dat kostte niks.

Voiceover    Ook met Melanie haar dagbesteding gaat het mis. Ze werkt al jaren op dezelfde plek en gaat hier mee door als ze bij Tootas komt wonen. Bolster, die haar geld beheert, moet deze club betalen.

W. Stokking    Ineens een Melanie aan de telefoon, helemaal overstuur dat ze was die dag voor het laatst geweest op de dagbesteding.
Int.    Waarom?
W. Stokking    ja, waarom? Dat wist ze zelf ook niet, he dus ik boos. Ik daar gelijk heen gebeld van nou wat is dit nou, hoe kunnen jullie dat nou doen. Ze werkt al zo lang bij jullie en zo van de ene op de andere dag zetten jullie haar eruit. Maar toen kreeg ik dus te horen dat de baas van Tootas, 8000 euro schuld bij hun had. Hij had dus niet de dagbesteding betaald.

Bolster    Die rekeningen zijn wel voldaan. En we zijn..
Int.    Achteraf toen ze al moest stoppen daar.
Bolster    nee, nee hoor. Het vertrek van Melanie heeft niets te maken met het feit dat de facturen niet betaald werden. Er speelden andere problemen.

29.38    voiceover    De werkplaats van Melanie ontkent dat er andere problemen speelden. Ze hebben Melanie weggestuurd om dat Bolster de rekeningen niet betaalde. Nu ze weg is bij Bolster, is ze hier weer gewoon aan het werk. Inmiddels is Tonnie ook weg bij Bolster en wordt begeleid door z'n zus.

Tonnie    M'n zus die zei, kom op jongen. En nou moet je naar buiten. En toen ging ik naar buiten, hoe, hoe moeilijk het ook was. En nu ben ik een heel ander mens.
Zwager    Dat er toch mensen zijn die misbruik maken van dit soort mensen zeg ik dan maar, he die eigenlijk best, nou een heel plezierig leven kunnen hebben. Beperkt maar toch plezierig. En ja daar wordt ontzettend veel misbruik van gemaakt.

30.23    W. Stokking    Het erge is dat geen hond er wat aan doet. En dat vind ik verschrikkelijk. Ja. Dat dit in Nederland waar alles dan zo goed georganiseerd is, allemaal zomaar kan. Als ik morgen een huis koop,  dan kan ik er ook 10 mensen in zetten he met 10 PGB's nou en kan ik ook een mooi leven leiden. Ja.

Voiceover    De families zijn naar de politie gegaan om aangifte te doen. Terug naar Drenthe. Die ouders hebben enige tijd geleden geklaagd bij verschillende instanties, waaronder de inspectie voor de gezondheidszorg. Die doet onderzoek en komt met een vernietigend rapport. Lijfstraffen vindt de inspectie ongepast. Medicijnen moeten zorgvuldiger verstrekt worden en kinderen mogen niet opgesloten worden. Ondanks deze harde conclusies wordt de boerderij niet gesloten.

31.17    W. Kiers    Uiteindelijk gebeurt er niks.
G. Kiers    nee de klachten vinden ze meestal wel gegrond, maar niet erg genoeg om er iets aan te gaan doen, dan denk ik van ja. Ja. Wat moet er dan wel gebeuren om er iets aan te gaan doen?
Marleen    Ik had gehoopt dat ze zouden zeggen deze mensen zijn inderdaad niet geschikt voor dit werk. En moeten hier per direct in gestopt worden.
Mw Strijker    Nu ik alles weet, maar ook van andere bewoners wat er allemaal is gebeurd en helemaal met mijn dochter, dat die mensen gewoon van die zorgboerderij af moeten.
Int.    En u hoopte dat de inspectie van de volksgezondheid dat zou doen.
Mw Strijker    a.
W. Kiers    Wie in Nederland durft nou het voortouw te nemen om deze boerderij te sluiten.

31.54    voiceover    De inspectie in ieder geval niet. Die is deze week met een tweede rapport gekomen en legt het lot van de boerderij in handen van de raad van commissarissen. Alsof het om een beursgenoteerd bedrijf gaat heeft de boerderij die namelijk.

Int.    Hoe kan het gebeuren dat verstandelijk gehandicapten gestraft worden door bijvoorbeeld met kleren aan onder de douche te worden gezet of er is iemand 8 maanden heeft heel veel op z'n kamer opgesloten gezeten. Een ander kreeg medicijnen zonder dat de ouders dat wisten. Hoe kan dat?
Brongers    Nou dat is een hele lijst en ik ben niet in de positie om natuurlijk bij al de incidentele situaties het begrip waarheidsvinding toe te passen. Ik moet gewoon zeggen dat ik dit zie als 1 van de manieren waarop dingen fout gegaan zijn en die op een of andere manier fout gegaan kunnen zijn binnen een gesloten cultuur. Maar goed wij doen hier niet aan waarheidsvinding.
Int.    Nou u niet, ik wel
Brongers    Nee, u doet er ook niet aan. U heeft verhalen van verwanten waarvan u zegt het is heel aannemelijk dat dat gebeurd is.
Int.    Ik heb van meerdere kanten verhalen en bovendien zijn die klachten ook nog eens bevestigd door meerdere instellingen.
Brongers    Ik vind dat als het zo is en men vindt het zo erg dan moet men naar de rechter stappen of wat ook maar. Dan, daar zijn geëigende wegen voor en niet de televisie.

33.12    voiceover    De commissaris wil niet op de voorbeelden ingaan, daar zijn andere instanties voor. Maar dit is nu juist de frustratie van de ouders. Hun klachten zijn bewezen verklaard, maar intussen werkt de familie nog gewoon op de boerderij. Zijn ze niet zo ongeschikt voor hun werk dat het beter is om ze uit hun functie te zetten?
    
Brongers    Dat er een aantal dingen uit onmacht geschieden zeg ik ja dat klopt. Maar daarmee kan ik niet meteen zeggen dat iemand absoluut ongeschikt is voor de zorg. Dat kan, maar dat zal een ander traject moeten zijn, een functioneringstraject.
Int.    Maar ik snap niet dat u dat niet kan zeggen. Het, het doet er toch niet toe waarom iets is gebeurd, of het uit onmacht is gebeurd, die dingen zijn ernstig, met een beetje normaal verstand
    Brongers    …nee maar we hebben t niet..
Int.    ..doe je dit niet.
Brongers    Ik heb het niet, ik doe, ik heb tot nu toe nog niet aan die waarheidsvinding gedaan.
Int.    Zou u dat dan niet eens moeten doen? Ik hoor over meneer van den Berg dat ie heel agressief kan zijn.
Brongers    Dan zou ik ten eerste willen zeggen wie niet. He en ten tweede vind ik gewoon dat ehm..

34.13    Int.    Nou wie niet, ik niet.
Brongers    nee maar nou ja goed dan moet je het weer hebben over de definitie van agressiviteit he. Als je zegt klappen uitdelen vind ik iets anders als dat er een stuk woede bij komt.
Int.    Zowel verbaal agressief als ook klappen uitdelen of [?schoppen].
Brongers    Ja. Ik weet dat dus niet.

Voiceover    Als oplossing stelt de commissaris voor dat er voor een half jaar een interim manager komt. Daarna kan de familie van den Berg weer terugkeren.
Int.    Maar ik snap het toch niet goed. Waarom stuurt u die familie niet gewoon weg?
Brongers    dat kan niet. Want ik zei, de, we praten over eigenaars van het bedrijf.
Int.    Maar u bent de commissaris.
Brongers    En boven de commissaris staan de aandeelhouders. Die kunnen de commissarissen weer naar huis sturen.
Int.    En wie zijn de aandeelhouders dan?
Brongers    De familie.
34.56    [aftiteling]