De nieuwe Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa) heeft voor het eerst streefwaarden geformuleerd voor verantwoord gebruik van antibioticum in de veehouderij. Overheid en bedrijfsleven hebben afgesproken dat het totale gebruik in 2013 moet zijn gehalveerd ten opzichte van dat in 2009. Dit jaar moet het gebruik al met 20 procent verminderen.
Door de streefwaarden is direct af te meten of een veehouder meer antibiotica gebruikt dan in zijn sector gewenst is. In eerste instantie is de actie gericht op de grootverbruikers van antibiotica. Bedrijven die ver boven de norm zitten, zullen daarop worden aangesproken. Ook krijgen ze hulp bij het verminderen van het antibiotica gebruik.
ESBL
Onder meer bedrijven in de pluimveesector gelden als grootverbruikers, zoals te zien is in de ZEMBLA uitzending 'Antibiotica alarm'. ESBL is een superbacterie uit de kippenstal die mensen en dieren ongevoelig maakt voor antibiotica. De ESBL ontstaat doordat de pluimveehouderij buitensporig veel antibiotica gebruikt om de dicht op elkaar levende kippen gezond te houden. De kippen hebben daardoor een resistente bacterie ontwikkeld, die het bestrijden van infecties bij dier en mens moeilijk maakt en soms zelfs onmogelijk.
Geen sancties
Als er sprake is van grootverbruik kunnen de dierenarts en deskundigen uit de sector in actie komen om de boer te helpen het gebruik te verminderen. De diersectoren zijn zelf verantwoordelijk voor de maatregelen. De Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa) heeft geen sanctie mogelijkheden om grootgebruikers aan te pakken. De SDa is toezichthouder en normerend instituut.
Streefwaarden
Het expertpanel van de SDa - bestaande uit wetenschappers uit de humane en veterinaire geneeskunde en epidemiologie - heeft streefwaarden geformuleerd die zijn gebaseerd op het niveau van gebruik in 2009. De cijfers voor de verschillende diersectoren zijn vanaf 1 juli te raadplegen via de website www.autoriteitdiergeneesmiddelen.nl.
De streefwaarden, signaleringswaarden en actiewaarden zijn uitgedrukt in aantal dagdoseringen per dier per jaar. Voor vleeskuikens is de streefwaarde gesteld op 30 dagdoseringen per jaar, de signaleringswaarde ligt voor deze sector op 64 doseringen en de actiewaarde bij 98 dagdoseringen per dier per jaar.
Voor zeugen en biggen ligt de streefwaarde op 20 dagdoseringen, de signaleringswaarde is vastgesteld op 37 en de actiewaarde op 54. Voor vleesvarkens wordt in 2011 gestreefd naar maximaal 13 dagdoseringen per dier per jaar. De signaleringswaarde is gesteld op 33 en bij 53 dagdoseringen wordt de actiegrens overschreden.
De Sda heeft de streefwaarde voor melkvee vastgesteld op maximaal 4,6 dagdoseringen per dier per jaar. Voor melkvee ligt de signaleringswaarde op 8 dagdoseringen en de actiewaarde op 11,5. Het streven voor vleeskalveren ligt op maximaal 24 dagdoseringen. Voor deze sector geldt een signaleringswaarde bij 36 dagdoseringen per dier per jaar. De actiewaarde ligt bij 48 doseringen.
Deens model
ZEMBLA spreekt in de uitzending 'Antibiotica alarm' met een dierenarts in Denemarken waar ze al jaren werken met antibioticavrije stallen. Daar staat in de politieke discussie de voedselveiligheid en de bescherming van de consument voorop. Dierenartsen controleren de boer en de overheid controleert de dierenartsen. Bij overtredingen wordt de politie ingezet en speciale officieren van justitie zorgen voor vervolging van dierenartsen en/of boeren.
Bekijk ZEMBLA - 'Antibiotica alarm' van Jos van Dongen en Manon Blaas.
Lees het rapport 'Indicatoren 2011 voor het kwantificeren van antibioticagebruik bij vleeskuikens, zeugen en biggen, vleeskuikens, melkvee en vleeskalveren'.
