In de ZEMBLA uitzending 'Shampoo met een luchtje' laten we zien dat in 1997 een grote palmolieleverancier IOI land in bezit neemt van het dorp Long Teran Kanan in Maleisië om er een palmolieplantage te vestigen. De dorpelingen zijn afhankelijk van het land maar worden verdreven door het bedrijf. De bevolking eist het land terug en na jarenlang slepende rechtszaken oordeelt het Hooggerechtshof dat IOI in overtreding is. Maar IOI vertrekt niet en gaat in hoger beroep.
Zeven dorpelingen probeerden met een ludieke actie de aandacht van het RSPO keurmerk en IOI te trekken om een serieuze dialoog te beginnen. Ze zetten een wegblokkade op, rapporteerden IOI voor tresspassing en oogsten palmfruit van eigen land.
Bemiddeling mislukt
Om onduidelijke redenen is de bemiddeling mislukt. IOI besloot eind maart de bemiddeling eenzijdig af te breken met de mededeling: “mediation is unfortunately not being able to proceed further." IOI zal het hoger beroep (zie bijlage) én de 800.000 euro schadevergoeding tegen zeven dorpelingen gewoon doorzetten. De bemiddeling, ingesteld door het RSPO-keurmerk, was er juist op gericht een nieuwe rechtsgang te voorkomen en tot een oplossing te komen die voor alle partijen aanvaardbaar zou zijn.
Reactie Oxfam Novib
Voorzitter van het klachtenorgaan van de RSPO is Oxfam Novib. De reactie van Oxfam Novib, op schriftelijke vragen van ZEMBLA, is opmerkelijk summier: 'Deze bemiddeling blijkt een moeizaam proces (zoals overigens vele landconflicten) en wij zijn bezorgd over het verloop ervan. Wat ons betreft is het proces echter nog niet afgelopen. Omwille van de voortgang zullen wij op dit moment niet verder ingaan op de zaak.'
Milieudefensie: RSPO-certificaten schorsen
De waarde van het keurmerk voor duurzame palmolie RSPO staat ter discussie. Milieudefensie/Friends of the Earth Netherlands schrijven donderdag in een brief aan het RSPO: 'Na vier jaar zijn we gedwongen om te concluderen dat de RSPO klachtenprocedure in het gedrang komt.'(...)
'Het staat of valt met de bereidheid van de RSPO om de regels en normen die zij zegt te bevorderen toe te passen. Daarom, als RSPO zijn eigen mandaat serieus wil nemen, zou het met onmiddellijke ingang alle RSPO-certificaten afgegeven aan IOI moeten schorsen totdat het bedrijf aantoont dat het voldoet aan het beleid en de normen van de RSPO. Niets staat RSPO in de weg om zijn eigen beleid en normen hoog te houden: IOI's lidmaatschap van de RSPO is geheel op vrijwillige basis,’ aldus Milieudefensie in een brief aan RSPO die mede-ondertekend is door 14 in de regio betrokken NGO’s alsmede de dorpelingen van Long Teran Kanan.
Bekijk de ZEMBLA uitzending 'Shampoo met een luchtje' van Sander Rietveld en Norbert Reintjens.
