1 december 2008
De actie van de VARA 'Laat klokkenluiders niet in de kou staan' heeft ruim 2500 steunbetuigingen opgeleverd. Deze brieven aan Balkenende zijn in november naar Den Haag gestuurd. Aangezien de premier vond dat dit onderwerp beter op zijn plek was bij het ministerie van Binnenlandse Zaken, is de doos vol geprinte e-mails inmiddels aan minister Ter Horst overhandigd. In het jaaroverzicht van ZEMBLA 2008 is te zien hoe in Den Haag wordt gereageerd op de steunbetuigingen.
ZEMBLA besteedde in april van dit jaar in 'Klokkenluiders in de kou' aandacht aan klokkenluiders zoals Ad Bos en Fred Spijkers. Zij staken hun nek uit om een misstand aan de kaak te stellen. Om de uitzending heen kwam de VARA in actie voor het belang van klokkenluiders, die hard nodig zijn voor het opsporen van bijvoorbeeld fraude of machtsmisbruik.
Ad Bos, de man die de bouwfraude onthulde, heeft de samenleving naar schatting een miljard euro opgeleverd. In de aflevering van ZEMBLA was te zien dat hij in een camper woonde, omdat hij door het klokkenluiden in financiële nood is gekomen. Nu, ruim een half jaar later, woont Bos nog in zijn camper.
Politici zeggen dat klokkenluiders geholpen moeten worden als ze een onthulling hebben gedaan. Maar de werkelijkheid is anders. Klokkenluiders worden aan hun lot overgelaten. Om daar snel een einde aan te laten komen vroeg de VARA het kabinet om zo snel mogelijk met een goede, rechtvaardige regeling te komen die echt bescherming biedt aan klokkenluiders. De VARA stuurde een oproep daartoe naar premier Balkenende. Ruim 2500 mensen onderschreven deze brief op de VARA-actiesite klokkenluiders.tv. Hoe minister Ter Horst reageert op de brieven is te zien in het jaaroverzicht 2008.
Hieronder is de brief te lezen die door velen is ondertekend en naar Den Haag gestuurd:
"Geachte heer Balkenende,
Hierbij ondersteun ik de oproep van de VARA voor een wettelijke regeling die een goede bescherming geeft aan klokkenluiders. Deze regeling moet voldoende rechtsbescherming en, indien nodig, financiële tegemoetkoming bieden aan diegenen die misstanden melden over het bedrijfsleven of de overheid.Klokkenluiders zijn hard nodig voor het opsporen van fraude, machtsmisbruik of veiligheidsproblemen in de samenleving.
De klokkenluiders dienen het algemeen belang en de samenleving zou hen om die reden in ere moeten houden en veiligheid moeten bieden, ook in financieel opzicht.
Zij moeten zich veilig kunnen voelen bij het melden van een misstand. Ervaringen van klokkenluiders als Ad Bos, Fred Spijkers, Paul Schaap en Harrie Timmerman laten echter zien dat er in Nederland te weinig hulp is voor klokkenluiders. De genoemde personen zijn allemaal hun baan kwijtgeraakt. Ook zijn zij op verschillende fronten juridisch tegengewerkt en als persoon gediskwalificeerd. De huidige klokkenluiderregeling blijkt niet afdoende te werken en daarin zou verandering moeten komen.
U heeft in het verleden aangegeven respect en bewondering te hebben voor personen die misstanden publiekelijk aan de kaak stellen en hun eigen belang ondergeschikt maken aan het maatschappelijk belang. Dit is inderdaad zeer belangrijk, maar u zult niet bedoeld hebben dat het melden van misstanden ten koste mag gaan van de klokkenluider zelf. Dat zou overigens ook met het oog op toekomstige klokkenluiders niet productief zijn.
Wij vinden dat het hoog tijd wordt dat u als Minister-president het initiatief neemt om de geschetste situatie te verbeteren en de genoemde mensen te helpen. Dat kan bijvoorbeeld met de instelling van een onafhankelijk instituut waar klokkenluiders misstanden veilig kunnen melden. Dat kan ook door de oprichting van een klokkenluiderfonds, overeenkomstig de wens van de meerderheid van de Tweede Kamer. In ieder geval kan dat door een regeling die de klokkenluider financieel compenseert en juridisch bijstand biedt.
Ik dring er op aan dat u op korte termijn actie onderneemt, zodat er binnen een jaar daadwerkelijk sprake is van een zowel bij de overheid als in het bedrijfsleven goed werkende klokkenluiderregeling.
Laat de klokkenluiders niet in de kou staan!
Met vriendelijke groet, "
