VOOR JOU 10 ANDEREN

ZEMBLA - 'Voor jou 10 anderen'

00.18    [caption]    Zembla

00.21    [voiceover]    Vroeger kon je met een baan in de bouw, bij de PTT of in de thuiszorg een goed bestaan opbouwen. Maar deze banen worden steeds meer uitgekleed. Het gaat slecht met de economie. Werkgevers grijpen dat aan om mensen te dwingen een kwart van hun salaris in te leveren. OF om als uitzendkracht of ZZP-er te werken in plaats van in vast dienst. Dat scheelt de bedrijven een hoop geld. Maar voor de mensen die het werk doen zijn er alleen maar nadelen.
        Bijna iedereen pikt het, want voor jou 10 anderen.
    [caption]    voor jou 10 anderen

        [ondertiteling]
    vdLaan    We rijden er zo'n beetje tegenaan. Samen met nog iemand hebben we dit gemetseld.
    Int.    Heeft u het goed gedaan?
    vdLaan    ja. Het ziet er mooi verzorgd uit, het metselwerk dat verloopt bijna niet.
    [caption]    G. van der Laan, metselaar
    vdLaan    De stootvoegen. Ja ziet er gewoon, ja. Ik ben er trots op. Ik heb nu 4 weken geen werk dus ja op dit moment is het sowieso heel moeilijk om aan werk te komen, de winter komt eraan. Dus ze nemen je toch niet aan. Ik hoop dat het tijdelijk is.

    [voiceover]    Gerard van der Laan is op zoek naar werk. Tot 2008 werkte hij gewoon in vaste dienst. Toen brak de crisis uit en werd hij ontslagen. Tien maanden zat hij thuis, op zoek naar werk in loondienst. Als uitzendkracht wilde hij liever niet werken maar nu zit er niets anders op.
    [caption]    G. van der Laan, metselaar
    vdLaan    Voordat de crisis kwam, toen we allemaal in, in loondienst zaten, iedereen, als je dan bij een uitzendbureau aan het werk zat, dan zeiden ze altijd van nou als je goed genoeg bent dan zit je gewoon in loondienst. Maar ja dat is tegenwoordig niet meer zo. Omdat gewoon de werkgevers die willen er natuurlijk zo min mogelijk last van hebben. kijk en dat, er is niks beter als, als dat dat bij een uitzendkracht heb, want daar heb je weinig last van.

    [voiceover]    Bij uitzendkrachten hoeft de werkgever geen ontslagvergoeding te betalen als er geen werk meer is. En zo zijn er nog meer voordelen voor de werkgever.
    vdLaan    Als er geen werk meer is kunnen ze morgen tegen jou zeggen van je hoeft niet weer te komen. Ja.
    Int.    Van de ene op de andere dag.
    vdLaan    ja. ja. En als het een periode regent of ik heb wel eens meegemaakt dat we al op de bouw waren en dan drie uur later dan zeggen ze van ga maar naar huis. T Wordt niks meer. Nou dan ga je half zes van het bed af en dan ga je er in principe voor niks heen.
    Int.    U krijgt niet betaald dan.
    vdLaan    Nou ik heb een paar keer meegemaakt dat ik niet betaald kreeg nee.
    Int.    En u was wel om zes uur opgestaan.
    vdLaan    ja. ja
    Int.    En wat vindt u daarvan?
    vdLaan    Nou niet mooi natuurlijk.
    Int.    En in vaste dienst of in loondienst zou dat niet gebeuren dan volgens u.
    vdLaan    nee dan zou dat niet gebeuren nee.
    Int.    dan krijg je gewoon betaald.
    vdLaan    ja
    Int.    Ook al moet het werk even stoppen omdat het hoost.
    vdLaan    ja. Ja dat zijn de risico's.  Van.. van de werkgever.
    Int.    maar dat zijn.. maar nu zijn het uw risico's.
    vdLaan    Het zijn nou onze risico's. het is omgedraaid. Loondienst en uitzend dat zijn enorm veel nadelen. Nou ik denk dat ik 10 procent salaris heb ingeleverd. Voor de crisis had ik zeg maar 16 euro bruto en nu 14 en half. Dat is anderhalve euro per uur minder. Dat is behoorlijk.

    [voiceover]    Tegenwoordig werkt nog maar 4 op de 10 bouwvakkers in loondienst. De rest werkt voor zichzelf als ZZP-er of via een uitzendbureau. Meestal vallen ze niet onder de bouw CAO. Risico's die voorheen bij de baas lagen komen nu bij hen te liggen en dat scheelt de baas een hoop geld. Wilco Veldhorst van FNV Bouw kent de nadelen voor de werknemer.
    [caption]    W. Veldhorst, FNV Bouw
    Veldhorst    Ze kunnen hun vroegpensioenregeling verliezen, ze kunnen hun pensioenregeling vooreen deel verliezen. Ze komen op losvaste basis te werken dus dat betekent dat er vandaag gezegd kan worden morgen hoef je niet meer terug te komen. Dus je, je onzekerheid neemt echt enorm toe. Er wordt natuurlijk heel mooi altijd gezegd van ja we hebben een flexibele schil , met flexibele schil worden deze mensen genoemd en dat daar grote drama's achter schuil kunnen gaan dat wordt even vergeten.

    [voiceover]    Ten opzichte van een vast dienstverband zijn er alleen maar nadelen.
    [caption]    niet doorbetaald bij regen
        lager uurloon
        pensioenbreuk
        onzekerheid

    [voiceover]    Sommige werkgevers maken misbruik van de crisis. Ze ontslaan iemand en vervolgens kan ie als uitzendkracht terugkomen om hetzelfde werk te doen. Dat overkwam Klaas. Hij durft dat alleen anoniem en telefonisch te vertellen want hij is bang dat ie anders helemaal geen werk meer krijgt.
    Stem    Nou ik ben dus ontslagen op bedrijfseconomische gronden, alleen blijkt dan dat je achteraf via een uitzendbureau bij dezelfde aannemer zo weer aan het werk kan. Dus je gaat gewoon vanuit een bouw CAO van een fatsoenlijk betaalde baan ga je naar een uitzendbureau en dan ga je hetzelfde werk weer doen.
    Int.    Maar voor minder geld.
    Stem    En dan voor veel minder geld.

    [caption]    W. Veldhorst, FNV Bouw
    Veldhorst    Ik vind dat schandalig dat je dat doet. Als je werk genoeg hebt ga je geen mensen ontslaan.
    Int.    Maar er is het UWV die moet toch kijken of een ontslagvergunning terecht is.
    Veldhorst    Nou het is natuurlijk zo dat we in een crisis zitten dus op het moment dat jij bedrijfseconomische omstandigheden kan aantonen dan mag je, dan wordt er ontslagvergunning vrij snel verleend. Wat ik ook zei ik eh..
    Int.    Moet het UWV beter controleren wat u betreft?
    Veldhorst    Dat denk ik wel ja.

    [voiceover]    Klaas heeft zijn ontslag niet aangevochten want zijn werkgever beloofde hem weer in dienst te nemen zodra het werk zou aantrekken.
    Stem    Zolang er netjes gepraat wordt over als er weer werk is dan kun je weer terugkomen. Dan ga je re vanuit dat dat ook de waarheid is
    Int.    U hoopte dat u in loondienst weer terug zou kunnen komen
    Stem    ja ..ja
    Int.    die indruk wekte hij
    Stem    Ja dat je dan toch weer terug kan komen. Maar ja goed dat bleek dan achteraf allemaal een lulverhaal te zijn want het gaat er alleen maar om  om op dit moment de mensen eruit te krijgen.  Het is crisis dus ik heb nu het UWV mee en dan zijn we van een mooi beetje ja vaste mensen af.

    [voiceover]    De bouwvakker aan de telefoon is midden 50. Daarom  is het voor hem helemaal ongunstig om via een uitzendbureau te werken.
    Stem    Als je dat bij elkaar optelt wat je aan loon al inlevert, honderd euro in de maand. Dan ziet je al op 1200 euro. Plus dat je de ouwelullendagen ook misloopt. En dat zijn er zo minimaal tien. Klaar ben je ermee.
    Int.    Wat vindt u daarvan?
    Stem    ja klote.
    Int.    ja?    
    Stem    Gewoon belachelijk, slaat nergens op. Ik bedoel je hebt meer dan 40 jaar gewerkt al in de bouw en dan kom je in zo'n situatie terecht en dan word je nog genaaid ook. Ja als je een uitzendbureau hebt die 50 procent of meer meer mensen in de bouw werkzaam heeft, dan moeten zede bouw CAO aanhouden. Maar in principe doet niemand dat.

07.18    [voiceover]    Al dat geld inleveren hakt erin.
    Stem    Geen vakanties, niks geen extra dingen. Niet uit eten, nog net geld om wat een keer zaterdag of zondag hier naartoe gaan. ja doe je niet want 't kost ook weer benzine. Dat moet ook betaald worden. het enige wat, wat ik nog doe en dat is ja werken en thuis zitten.

    [caption]    G. van der Laan, metselaar
    vdLaan    Ik vind de constructies van uitzendwerk, er is er maar 1 die daar wat aan kan doen en dat is overheid. En die moet er ook wat aan doen. T Is niet voor niks dat daar weet ik veel hoeveel uitzendbureautjes zijn. Dus ja dat is niet voor niks.
    Int.    De overheid moet daar beter op toezien of dat…
    vdLaan    Nou in ieder geval dat, dat ze bijna dezelfde rechten krijgen als mensen in loondienst en dat is dus absoluut niet waar. Dat is gewoon niet zo.

    Int.    Zit er iets bij?
    vdLaan    nee.  Er zit niks bij.
    Int.    En kijkt u vaak op deze site?
    vdLaan    ja elke dag. Elke dag.

    Postbest    Goedemiddag, Postnl pakketje. Alstublieft.
    Man    dank je wel
    Postbest    hai.

    [voiceover]    De pakjesbezorgers van Postnl, u weet wel, die mannen in die busjes, hebben het ook moeilijk. Vaak zijn het ZZP-ers. Zelfstandigen. Om voor Postnl te mogen rijden moeten ze een witte bus aanschaffen waarvoor ze zich in de schulden steken. Maar Postnl kan hun binnen een maand op straat zetten.
    Postbest        … de post
    [voiceover]    Familie de Vos is er in september uitgegooid. Ze hebben nog een recycling bedrijf en een koeriersdienst maar Postnl was de grootste bron van inkomsten.
    M ee Vos    Dit is 1 van, van die bewuste lease wagens.
    [caption]    M. de Vos, zelfstandig ondernemer
    M de Vos    Die we nog tweeënhalf jaar moeten betalen.
    Int.    Hij kost alleen maar geld.
09.18    M de Vos    ja ja, hij kost alleen maar geld.
    [caption]    F. de Vos, zelfstandig ondernemer
    F de Vos    We hebben dit aangeschaft, eigenlijk een beetje gedwongen ook, voor de post. Ons [?] want hun verlangen gewoon dat je er keurig en netjes bij rijdt. Prima. Nou om dat te kopen hadden we de centen gewoon niet voor. Dan praat je over 25.000 euro en dan 3 auto's, dat gaat heel snel. Dus we zijn het gaan leasen eigenlijk. Ja dan zit je nou in z'n totaliteit zitten we nu aan 2000 euro lease denk ik, 2200 in de maand. Dus en nu, nu zegt de post van nou tot hier en niet verder maar wij zitten wel met dat probleem.

09.50    [voiceover]    Postnl, voormalig TNT laat het dagelijks werk steeds meer uitvoeren door zelfstandigen in plaats van door mensen in vaste dienst. Voor zelfstandigen hoeft Postnl geen premies te betalen of ziektegeld. En dat levert het bedrijf een hoop geld op. Ook is Postnl aan een ontslagvergoeding niets kwijt want een zelfstandige zet je er gewoon uit.
    F de Vos    Ik ben er helemaal klaar mee met de post. Want m'n hart, we hadden echt vroeger een hart van post, van 6 uur, 5 uur 4 uur bed uit, naar de post toe. En maar het is helemaal weg, dit is helemaal weggerukt door de post. Ons hart, 't is weg. Nee hoor,  't is over.

    [voiceover]    De familie begon in 2004 met 1 wijk en 1 bus. Postnl stimuleert ze te groeien en geeft ze steeds meer wijken. De familie investeert in busjes en neemt personeel in dienst. Op dat moment valt er nog wat te verdienen bij de post .De Vos krijgt 1 euro 50 per pakje. Maar dan ineens verandert Postnl de spelregels. Voor een tweede of derde pakje op hetzelfde adres krijgt hij nog maar 17 cent.
    
    [caption]    M. de Vos, zelfstandig ondernemer
    M de Vos    Dat scheelde ons op jaarbasis een kleine 10.000 euro. Nou dat is serious business denk ik.
11.04    [voiceover]    En dat is niet alles. Ook van die 1 euro 50 gaat ieder jaar weer wat af. De familie krijgt op het laatst 1 euro 10 per pakje.
    Int.    Maar waarom ging u dan akkoord als ze zeiden tegen u nou u mag doorrijden maar u krijgt 10 cent minder?
    M de Vos    Ik zal toch m'n schulden aan de bank moeten voldoen, ik zal toch de lease maatschappij moeten betalen. Het personeel wat ik op dat moment in dienst heb zal ik toch aan het einde van de maand nog steeds hun loon moeten betalen.
        Als wij de contracten niet tekenen dan is het gewoon einde contract en dan is het klaar. Ja en je, je weet gewoon dat hun daar in een positie zitten van oké he er zijn gewoon meer dan genoeg opvolgers die het graag willen doen. Hetzij misschien voor hetzelfde tarief of wel voor minder.

    [voiceover]    We spreken tientallen pakjesbezorgers die nauwelijks hun hoofd boven water kunnen houden om dat de prijs per pakket steeds daalt. Ze durven dit niet in beeld te vertelen om dat ze bang zijn dat ze er dan uit gegooid worden. ze zetten hun verhaal op papier.
    Stem    Ik krijg minder geld maar moet wel langer rijden. En de benzine is duurder geworden.
    Stem    Wij zijn gedwongen te tekenen binnen een dag. Anders krijgen we geen contract, wordt er gezegd.
    Stem    Wij zijn zelfstandigen en kunnen er niet mee stoppen, dan hebben wij helemaal geen geld en dat weten ze. Dus het is dwang.
    
    F. de Vos    Op een gegeven moment krijgen we een gesprekje, ja zeggen ze maar jullie, jullie mogen wel doorrijden maar ik haal wel 1 eurocentje van jullie pakketje af hoor. Denk ik nou dan ben je toch wel echt zielig bezig he. Praat je over 1 euro 20 per dag he.
    M de Vos    Ze pakken bij ons een cent, ze pakken bij de andere subcontractor pakken ze een cent en vervolgens is het weer een aantal duizenden euro's , zo niet honderden duizenden euro's
    Int.    Voor hun
    M de Vos    Voor hun
    Int.    winst.

    Stem    Wij worden verplicht ons kapot te werken. Als wij met iets zitten wordt er geroepen, als het je niet zint donder je maar op.
    Stem    Mijn vrouw ligt elke nacht wakker van de stress. We hebben twee bussen die betaald moeten worden, dus je moet wel tekenen.
    
    [voiceover]    De werdkdruk is hoog. Zelfstandigen, ook wel subcontractors genoemd, moeten per dag naar minstens 200 adressen wil het rendabel zijn. Iemand in vaste dienst heeft er hooguit 140. We hebben Postnl gevraagd of we konden filmen op het depot waar 's ochtends iedereen z'n pakjes haalt. We wilden wel eens een dagje mee. Maar dat vinden ze niet goed. Marcel, een vaste kracht van de familie de Vos, vertelt ons hoe het er aan toe gaat.
    Tamminga    We rijden nu de straat in waar de TNT gevestigd is. Hier links zie je de busjes aan van het eigen personeel. Die zijn van Postnl zelf. Dat zijn de grote busjes en die mogen altijd als eerste laaien en altijd als eerste vertrekken. En hier staan dan de busjes voor de tweede shift.
    [caption]    M. Tamminga, voormalig pakketbezorger
    Tamminga    En dat zijn dan de eigen koeriers, de subcontractors om het zo maar te zeggen.
    Int.    En hoe laat zijn die mensen die in vaste dienst zitten bij Postnl klaar met hun werk?
    Tamminga    Die zijn meestal rond een uurtje of twee, half drie weer terug op de zaak.
    Int.    En tot hoe laat werkt u meestal?
    Tamminga    meestal tot een uurtje of acht, met ja zeg maar 200 stops.
    Int.    Is het fysiek zwaar?
    Tamminga    ja. ja ik weet niet of je dat ooit wel eens hebt gedaan maar ga zelf maar eens 200 keer in en uitstappen op een dag. Ik denk dat je dat aan het einde van een dag helemaal kapot bent.  Want je moet echt ja soms wel eens buiten jezelf treden zeg maar om op tijd klaar te kunnen wezen.  T Is half negen en je ziet het, die mensen moeten eigenlijk nu al naar binnen zijn om kwart over acht zodat ze kunnen gaan laaien maar je ziet nu nog 1, 2 3 4, 5 ,6, 6 busjes sowieso nog buiten staan. Nou dat zijn 6 mensen die vandaag al een kutdag hebben. die gaan, beginnen gewoon te rennen natuurlijk. En dan praat je pas over half negen.
    Int.    Omdat ze achter lopen op schema.
    Tamminga    Omdat ze nu al achterlopen op schema. En dat heb 't effect natuurlijk voor de hele dag door. Nou…
    Int.    En krijgen ze dat vergoed van Postnl , die uren dat je moet wachten of dat je uitloopt.
    Tamminga    Nee. je krijgt puur alleen de pakketprijs. Ik rij dan n u zeg maar een rondje door m'n oude wijk heen. En sowieso is dit een wijk met allemaal tweewerkers, dus die niet thuis, die niet thuis, die niet thuis. Als je heel veel tweede bestellingen hebt betekent dat dat je 's avonds als je klaar bent met je eerste rondje nog een tweede rondje mag gaan doen. Zijn ze dan nog steeds niet thuis dat betekent dat je ze er de volgende dag bij gaat krijgen. Dus nog voordat de volgende dag begonnen is heb ik alweer stress. Want ik weet bijvoorbeeld ik heb er al 26 over. Tel dat maar op bij die 200 die ik de volgende dag krijg, ja dan ben je alweer, fucked, dan ben je alweer gestresst.
    Int.    Dat klinkt alsof u er een beetje overspannen van werd, van al die pakketten bezorgen.
    Tamminga    Ik heb bijna ook een burnout gehad. Je hebt geen tijd om meer rustig te kunnen nadenken. T is alleen maar de hele dag door knallen, knallen knallen knallen.
    
    [voiceover]    Als mensen niet thuis zijn kost dat niet alleen een hoop tijd en energie, het kost ook geld. Want voor en pakje dat tenslotte naar het postkantoor gaat krijgen de subcontractors heelmaal niets vergoed.
    [caption]    M. de Vos, zelfstandig ondernemer
    M de Vos    Alle pakketten die zeg maar aangeboden worden en niet afgeleverd, krijg je geen vergoeding voor.
    Int.    Die risico's liggen dus helemaal bij u als ondernemer.
    M de Vos    Helemaal bij de ondernemer.

    [voiceover]    dus doen ze er alles aan om het pakje vergoed te krijgen, soms tegen de regels van Postnl in.
    Int.    Welke trucs zijn er om pakketjes toch afgeleverd te krijgen?
    Tamminga    Bij de buren.
    Int.    En een pakketje in een klikobak?
    Tamminga    ja er waren sommige klanten, zoals [Stephen Venicle]straat, nummer [?] dat is in de bouwmeester buurt.
    [caption]    M. Tamminga, voormalig pakketbezorger
    Tamminga    Die man zei het ook letterlijk tegen mij, die, maakt niet uit wat voor pakket 't is. Leg 't maar gewoon achter de kliko als ik niet thuis ben. Hij zegt al moet je tekenen, al is het aangetekend, ik neem verantwoording op me. Nou met zulke mensen dat vinden wij als bezorgers natuurlijk ideaal. We weten dat we er problemen mee kunnen krijgen maar we zijn standaard ons adres kwijt. Totdat TNT erachter komt. Mag niet meer. Dus wat moet jij doen, je moet je weer hard opstellen naar de mensen toe. Mensen die gaan vervolgens denken van ja fuck TNT maar, ik ga naar een ander bedrijf. GLS. Ga ik het bij GLS proberen. Af en toe lijkt het alsof TNT wil dat je ja zeg maar vijanden maakt.
    Int.    He wat is dat?
17.16    Tamminga    Dat is er eentje die aan het bezorgen is. Dan zie je dus al hoe erg je dag kan zij. als je dus tien van zulke pakketten hebt, nou reken maar uit, dan is je bus helemaal afgeladen vol. Die mag zo meteen nog een keer gaan laden.
    Int.    Hoe denkt u nu dan over het bedrijf?
    Tamminga    Ik denk niet dat ik dat voor de camera kan zeggen zo erg. Want ik vind het maar echt een kut bedrijf. Ik ben nu dat ik weg ben, merk ik eigenlijk hoe veel ik daar moest werken.

    [voiceover]    We willen Postnl interviewen maar dat weigeren ze. Ze komen alleen met een schriftelijke reactie waarin ze verklaren dat Postnl positieve ervaringen heeft met subcontractors. We bellen ze.
    Int.    Vindt u het redelijk, ze krijgen geen vergoeding als ze het bij het postkantoor of het afleverpunt bezorgd wordt. Waarom niet?
    [caption]    stem: voorlichter Postnl
    Stem    Op zich werkt die systematiek zoals wij die hebben die werkt, die werkt naar behoren en dat is ook van de kant van subcontractors horen wij dat het naar behoren werkt.
    Int.    Nou dat horen wij niet dat het naar behoren werkt. Zij zijn daar nogal gefrsutreerd over.
    Stem    Ja nee in godsnaam ik verte u wat, hoe wij het ervaren en hoe wij in deze markt opereren.
    Int.    Maar krijgt u ook niet betaald als u drie keer iemand belt en die is er niet, want dan is uw dag ook niet succesvol geweest.
    Stem    Nee want ik heb een andere werkrelatie met Postnl.
    Int.    U schrijft ook dat ze een vergoeding krijgen die gebaseerd is op de reële kosten. Maar ik heb begrepen dat de prijs de afgelopen jaren flink gedaald is.
    Stem    Ja men is in dit land vrij om met ons te werken of niet. En er zijn een groot aantal subcontractors die graag met ons werken en dat er mensen zijn die dat liever niet doen, ja dat is hun volste recht.
    Int.    Dus je moet het eigenlijk gewoon accepteren en anders niet.
    Stem    Nou ik zeg niet ''je moet het accepteren of anders niet''. Maar dit is de manier waarop wij werken met subcontractors.

    [voiceover]    En dat wordt alleen nog maar erger. Zembla krijgt een intern stuk in handen waarin staat dat Postnl af wil van zelfstandigen met personeel. Ze willen nog meer overschakelen op zelfstandigen zonder personeel, ZZP-ers. Marco de Vos is er in september uit gegooid. We laten hem het stuk zien.
    M de Vos    Hufters. Dit kan toch niet waar zijn? Wat hier staat? Vervanging ZMP door ZZP gestart.
    Int.    Maar ze hebben u zelf groter laten groeien. U heeft steeds van hun meer wijken gekregen.
    M de Vos    ja. ja.
    Int.    En nu willen ze van u af, daar komt het op neer.
    M de Vos    Ja maar dit is toch waardeloos!

        [clip]
        Welkom bij TNT Post Pakket Srvice

    [voiceover]    Op internet staat een flitsend filmpje van Postnl om die zelfstandigen zonder personeel te werven. Ze werken de hele week voor Postnl en zijn totaal afhankelijk.
    [caption]    M. Tamminga, voormalig pakketbezorger
    Tamminga    Je hebt niks te zeggen als eigen baas. Je moet doen wat hun willen. Je moet de bus spuiten zoals hun willen. En als de bus he, te veel afgeragd is mag je niet eens meer met je bus het pand in.
    
    [voiceover]    Postnl wil dat deze zelfstandigen volledig beschikbaar zijn maar mensen gewoon in dienst nemen, dat willen ze dan weer niet.  Hoogelraar arbeidsrecht Ronald Beltzer bestudeert de site en een recent contract van Postnl meteen zelfstandige. Wat vind hij ervan?
    [caption]    Prof R Beltzer, hoogleraar arbeidsrecht
20.29    Beltzer    Ik ben heel sceptisch ten aanzien van allerlei bewegingen in Nederland op dit terrein, die meebrengen dat klassieke werkgever steeds meer proberen onder de arbeidsovereenkomst uit te komen.
    Int    Dat zijn niet echt zelfstandig ondernemers die zelf iets te bepalen hebben.
    Beltzer    Als zij 5, 6 dagen in de week voor 1 opdrachtgever hebben, zich moeten houden aan vrij strikte instructies, dan zijn dat voor mij belangrijke aanwijzingen dat hier gewoon sprake is van een arbeidsovereenkomst.

    [voiceover]    Maar door de ZZP constructie is Postnl van een hoop verplichtingen af die ze bij een arbeidscontract wel zou hebben.
    Belzer    Postnl hoeft geen rekening te houden met ontslagrecht, hoeft dus geen opzegtermijn in acht te nemen, hoeft geen ontslagvergoeding te betalen. Is niet gebonden aan een CAO ten aanzien van deze mensen. Hoeft geen ziekengeld te betalen. Hoeft geen premies in te houden. Nou eigenlijk alles wat het arbeidsrecht beschermend maakt is weg.

    [voiceover]    Normaal gesproken moet een zelfstandige zonder personeel aantonen dat ie meerdere opdrachtgevers heeft. Anders ziet de belastingdienst hem niet als zelfstandige maar als schijn zelfstandige. In het interne stuk van Postnl is er sprake van een convenant met de belastingdienst. We hebben de belastingdienst om uitleg gevraagd maar die wil niets zeggen. We laten het stuk aan de professor zien.
    Beltzer    Wat dat convenant precies is dat weet ik niet maar het betekent wel een vrijwaring voor TNT dat zich dus in feite hiermee kan indekken voor het betalen van premies en het inhouden van belastingen. Het is in die zin opmerkelijk dat het in het algemeen zo is dat de fiscus toch wat kritischer is ten aanzien van dit soort constructies. Als jij in feite voltijds werkt, bij iemand, dan daar heb ik voorbeelden van gezien dat de fiscus dan meteen een brief stuurt waarin staat, let op werkgever u bent werkgever. En u moet dus het een en ander gaan inhouden. Dat is bij TNT dus blijkbaar anders gelopen. Ik ken de achtergronden daarvan niet maar opvallend is het wel.
    Int.    Er is een soort afspraak gemaakt.
    Beltzer    Ik, ik zie hier staan dat er een convenant is gesloten met de belastingdienst en dat gaat ongetwijfeld daarover.
    
    Int.    Hebben jullie een convenant hierover met de belasting want dat lees ik in interne stukken.
    Stem    Weet ik niet.
    [caption]    stem: voorlichter Postnl
    Int.    Want ik zou graag willen weten waar dat convenant precies over gaat want er is een convenant tussen jullie en de belastingdienst.
    Stem    Okée, dat weet ik niet, ik eh… ik weet niet alles maar ik kan dat soort zaken uitzoeken voor u.

    [Voiceover]    Dit ontvangen we als reactie van Postnl op de vraag wat het convenant met de belastingdienst inhoudt.
    Citaat    Postnl heeft, zoals vele ondernemingen in Nederland, afspraken gemaakt met de belastingdienst over fiscale zaken. Deze afspraken bevinden zich vanzelfsprekend binnen het geldende wettelijke kader. Over de inhoud van deze afspraken doet postnl geen uitspraak.
    
    [caption]    Prof R Beltzer, hoogleraar arbeidsrecht
    Beltzer    Ik begrijp niet goed waarom men blijkbaar voldoende politieke ondersteuning heeft gegeven voor de positie waarin TNT Post zich nu bevindt.
    Int.    U bedoelt met deze contracten.
    Beltzer    ja. ja. Ja.
    Int.    Want u heeft, dat wordt, politiek moet dat gesanctioneerd worden.
    Beltzer    Kijk, er zullen allemaal economische overwegingen zijn maar recht is, en zeker arbeidsrecht is niet de dienstmaagd van de economie. Het gaat om menselijke verhoudingen en niet alleen maar om centen. En, en de laatste jaren is het bestaansrecht van het arbeidsrecht wat onder druk komen te staan juist door die economische overwegingen. En ik betreur dat.
    
    [voiceover]    De stichting subcontractors die opkomt voor de belangen van de mannen met de busjes, spant een rechtszaak aan tegen Postnl. Om duidelijkheid te krijgen over de positie van de ZZP-ers. SP Kamerlid Gesthuizen gaat kamervragen stellen aan de staatssecretaris van Financiën over de inhoud van het convenant.
        Werkgevers zetten steeds meer uitzendkrachten of ZZP-ers in. Wat vroeger ondernemersrisico's waren wordt nu op deze mensen afgewenteld. Maar ook mensen in vaste dienst zijn hun leven niet zeker.

    [voiceover]    Dit zijn de zussen Anita en Jurria. Ze werken allebei al meer dan 20 jaar bij dezelfde baas met hart en ziel voor de thuiszorg. Een jaar gelden kregen ze te horen dat ze opeens 25 procent van hun salaris zouden moeten inleveren.
    A Kuipers    Iedereen kreeg een bijeenkomst.
    [caption]    A Kuipers, thuiszorgmedewerker
    A Kuipers    En daar werd dus gezegd, of jullie gaan 1 schaal lager, 25 procent inleveren, he jullie gaan van 13 euro naar 9 euro en als jullie dat niet willen kunnen jullie ontslag krijgen.
    [voiceover]    Waarom is dit opeens? Er is marktwerking in de zorg en gemeentes, verantwoordelijk voor de thuiszorg, doen aanbestedingen. Verschillende thuiszorgfirma's bieden zich aan. De voordeligste krijgt het. In dit geval zorggroep Viva.
    A Kuipers    Diegene die dan het goedkoopste aanbiedt, dus al zit jij er, als ik het wil doen en ik ga concurreren met jou dan ga jij er tien cent onder zitten, krijg jij van, van de gemeente krijg jij dus die aanbesteding.
    Int.    En zo heeft Viva dus die klus gekregen.
    A Kuipers    Zo heeft Viva die klus gekregen maar kan ons nu niet betalen. Dus daarom is nu die strijd dus, dat, dat de salarissen niet meer kunnen betaald worden zoals we het nu gekregen hebben. En dit gebeurt dus door het hele land want door de aanbesteding zitten wij als thuiszorg in de problemen want wij zijn eigenlijk een pionnetje van de gemeente en de werkgevers. Want daar wordt mee, want wij zitten er tussen voor onze salarissen.

    [voiceover]    Zorggroep Viva heeft zich in 2009 zo goedkoop aangeboden bij de gemeente dat ze nu verlies draait op de thuiszorg. Daarom wil de zorggroep dat de dames een kwart van hun salaris inleveren.
    [caption]    J. van der Lubbe, thuiszorgmedewerkster
    vdLubbe    Het is eigenlijk van het kantoor, zijn schuld, want die hebben aanbesteed.
    Int.    Die zijn akkoord gegaan met het
    vdLubbe    Ja die hebben, die..
    Int.    weinige bedrag.
    vdLubben    die hebben te laag ingeschreven. Dus dat is niet ons probleem. Wij doen gewoon ons werk. Wij zorgen dus dat de mensen hulp krijgen en we worden naar iedereen gestuurd. En hun hebben hun werk, dus dan vind ik dan iet goed gedaan.

    [voiceover]    Mensen zo maar een schaal terug zetten mag niet. Daarom heeft de werkgever een truc bedacht. Hij verandert op papier de functie van de vrouwen. Ze hoeven niet meer te letten op hoe het met de oude mensen gaat. Het zogenaamde signaleren. Ze moeten voortaan alleen maar schoonmaken.
    A Kuipers    Je bent niet een schoonmaker he en nu worden wij als schoonmaker betiteld. En dat neem ik degene, de regering zeg maar en iedereen neem ik het eigenlijk wel kwalijk. He, je werkgever.
    Int.    Maar waarom bent u geen schoonmaker want u maakt schoon, dat is 't belangrijkste.
    A Kuipers    ja dat is maar weet je, ik zeg altijd kom eens een keer een dagje met me mee lopen en dan kan je zien wat wij in de thuiszorg doen. Dat het niet schoonmaken is he.  Je begeleidt de mensen. Wij zien of mensen achteruit gaan in de dementie, bij huisartsen hebben we gesprekken mee.
    medew    …wat eet u vandaag?
    Man    Weet ik nog niet
    medew    nee? Bent u van plan om groente te eten, effe kijken wat er in 't potje zit, oh u hebt al wel lekker een jus-tje met een hamburger of zo.
    Int.    Jullie hoeven alleen maar schoon te maken en niet meer te kijken hoe het met iemand gaat. Doen jullie dat ook?
    vdLubbe    Wat denk je zelf? Echt niet
    A Kuipers    nee
    vdLubbe    Maar daar rekenen ze op. Daarom hebben ze ons aan de, aan de voorkant eruit gelaten en aan de achterkant weer naar binnen laten komen he en denken die meiden doen het wel gratis voor niks. Want in feite, je laat niemand liggen.
    A Kuipers    En wij weten het wel want wij doen het werk, maar die achter het kantoortje zitten achter het bureautje die merken dat gewoon niet. Maar ze moeten zelf maar eens een keer in zo'n situatie zitten. Want dan merken ze pas wat er gaande is in de thuiszorg.

    [caption]    Bron: Youtube, voorjaar 2011
    Stemmen    Wij gaan staken!... Wij gaan winnen!.... Wij zijn de thuiszorg!... wij gaan winnen!..
    [Voiceover]    Ze accepteren het niet dat ze van 13 euro terug moeten naar 9 euro 96. Zogenaamd omdat ze niet meer hoeven te kijken hoe het met de mensen gaat.
    Int.    Zijn jullie van die actievoerders, hebben jullie dat al vaker gedaan?
    A Kuipers    Nog nooit
    vdLubbe    nooit
    A Kuipers    nooit. Nee. We zijn ook, we waren ook tegen staken he, want je, je .. je geeft je cliënten toch weer geen hulp die ze nodig hebben. En ja dus het is tegen onze principes maar je moet op een gegeven moment een grens trekken.
    vdLubbe    En daarom, mijn moeder zei altijd, dan moet je de strijd aan gaan. Je moet niet over je heen laten lopen. Mijn moeder was heel strijdvaardig en die zou trots op ons zijn geweest als zij had geweten dat wij dit hadden gedaan. Want die had altijd zoiets, voor jezelf opkomen en recht is recht en krom is krom.
    [caption]    Bron: Youtube, voorjaar 2011
    Stemmen    van Ruth kom naar buiten, van Ruth kom naar buiten!...
    
    [voiceover]    Tijdens een actie roepen ze de directeur ter verantwoording.
    [caption]    Bron: Youtube, voorjaar 2011
    Directeur    Ik denk dat ik inmiddels twee maanden geleden ook al een aantal van jullie hier heb gehad. En verteld heb dat wij gewoon financieel met de rug tegen de muur staan.
    Stem    waarom?
    Stem    wij ook!

    Int.    Nou zegt de directeur van de Viva, van Ruth, ik sta met m'n rug tegen de muur, ik kan niet anders dan jullie 25 procent minder salaris geven want ik krijg te weinig geld van de gemeente.
    A Kuipers    Als dat zo is, vind ik dat alle Viva zorgmedewerkers, dus of je nou schoonmaker bent of manager of bestuur of wie dan ook, als ze allemaal dan 1 of 2 procent hadden ingeleverd hadden we net zoveel geld gehad als nu wij 25 procent. Want waarvoor moeten mensen die, die het geld binnen brengen dus die hun handen gebruik om de cliënten thuis te behouden, waarom moeten wij van ons lage loontje alleen het geld inleveren terwijl de managers, de planners en het bestuur gewoon hun eigen salaris houden.
    [caption]    Bron: Youtube, voorjaar 2011
    [Voiceover]    De werkgever trekt zich niets aan van de acties en vraagt ontslag aan voor de stakende vrouwen, onder het mom van een reorganisatie. Tot ieders verbazing keurt het UW dit half juli goed.
    A Kuipers    Het is geen reorganisatie want je doet precies hetzelfde. Ik, ik doe niks anders. T Is niet zo dus dat ik in ene de helft van mijn werk minder moet doen.
    vdLubbe    We waren er van overtuigd  echt van overtuigd dat we het wel hard konden maken dat het gewoon niet kon. Dat we gewoon hetzelfde werk bleven doen. Maar het UWV heeft anders beslist.
    
    [voiceover]    Ze kunnen het zich niet permitteren geen werk te hebben. Dus stemmen de dames met het mes op de keel er toch maar mee in om een kwart van hun salaris in te leveren. Daarna maakt de werkgever het ontslag ongedaan.
    Int.    Hoe voelde dat om te moeten tekenen, dus akkoord te moeten gaan met 25 procent minder salaris?
    vdLubbe    Dat was nog niet zo erg, dat tekenen voor die, dat minder salaris. Maar je eerste loonstrook met minder geld. Dat was erg. Dan loop je te stampvoeten. En dan denk je nu is het echt.
    A Kuipers    Mijn baas verdient 180.000 euro. Nou ik misschien 5, 6000 euro in het jaar waarvan ik dus 2000 euro in moet leveren. En dat is wel een poepie verschil.

    [voiceover]    We willen weten hoe dit kan. Mensen die hetzelfde werk blijven doen, een salarisschaal terugzetten. We benaderen zorggroep Viva. Ze willen niet meewerken. We bellen ze.
    Int.    Ik bel u omdat ik eigenlijk toch nog wel graag wil weten waarom die vrouwen die voor de Viva zorggroep huishoudelijke verzorging doen, 25 procent van hun salaris in moeten leveren terwijl ze eigenlijk hetzelfde werk gewoon blijvend oen.
    [caption]    stem: woordvoerder Vfva zorggroep
    Stem    Vanwaar u w vraag?
    Int.    Nou wij hebben u al eerder benaderd om mee te werken aan een uitzending
    Stem    ja
    Int.    En toen hebben jullie nee gezegd maar wij willen toch eigenlijk in die uitzending gewoon antwoord op die vraag.
    Stem    Ja maar het blijft staan dat wij niet via de pers hierover communiceren. Wij communiceren met onze medewerkers daarover.
    Int.    Maar heeft u zelf ook 25 procent van uw salaris moeten inleveren?
    Stem    Mevrouw, wij hebben een collectief ontslagaanvraag ingediend voor medewerkers van ons cluster.
    Int.    Ja maar heeft de rest van de Viva zorggroep ook 25 procent salaris moeten inleveren?
    Stem    Mevrouw, wij hebben een collectief ontslag aanvraag ingediend. Ik geef daar verder geen antwoord op. Dit is mijn antwoord.

32.44    [voiceover]    De vakbond is bezig met rechtszaken tegen zorggroep Viva en bereidt een klacht voor tegen het UWV.
    A Kuipers    Ik ga wel er tegenaan omdat ik m'n geld terug wil. Dat we gewoon de volledige salarissen weer terug krijgen want het is gewoon niet eerlijk allemaal wat er gebeurt in de thuiszorg. En als niemand zich op gaat staan voor de thuiszorg, dan gaat de hele thuiszorg naar de ratsmedee…

33.08    [aftiteling]