Zembla woensdag om 21:20 uur op NPO 2

  • Undercover in Saudi-Arabie

    Dossier: ZEMBLA Internationaal , Midden-Oosten

  • Undercover in Saudi-Arabië

    Met gevaar voor eigen leven maken activisten en journalisten met verborgen camera opnamen in Saudi-Arabië. Als ze ontdekt worden, hangt er in het gunstigste geval een celstraf boven hun hoofd in het totalitaire islamitische land. Op de geheime opnames is te zien dat de lichamen van geëxecuteerde burgers buiten op straat tentoongesteld worden.

    Ook is te zien hoe de haat richting christenen, joden, en de sjiitische minderheid met de paplepel ingegoten wordt. Criticasters waarschuwen dat de wahabitische ideologie van de Saudische heersers een voedingsbodem is voor terrorisme. Ook zouden rijke Saudi’s honderden miljoenen dollars hebben doorgesluisd naar IS. Maar Saudi-Arabië is nodig in de strijd tegen IS. Bovendien doet het westen, waaronder ook Nederland, goede zaken met de oliestaat, en verdient het aan de wapenexport naar het land.

    Als koning Willem-Alexander en minister Koenders in januari 2015 in Riyad de laatste eer bewijzen aan de overleden Saudische koning, leidt dat tot kritische Kamervragen. ZEMBLA INTERNATIONAAL over de schaduwzijdes van onze bondgenoot. Een Engels/Amerikaanse documentaire van ITV en PBS met schokkende beelden uit de islamitische oliestaat die zelden naar buiten komen. 

    Nederlandse bewerking: Marieke van Santen

    Transcriptie Undercover in Saudi-Arabie


    Raif Badawi

    Raif Badawi de Saudische blogger werd in 2012 gearresteerd voor het beledigen van de islam, cybercriminaliteit en het ongehoorzaam zijn aan zijn vader. Hij kreeg tien jaar cel opgelegd, een boete van omgerekend 226 duizend euro en duizend zweepslagen die hij verspreid over  twintig weken zou ontvangen. 

    Badawi's straf riep wereldwijd veel verontwaardiging op. Mensenrechtenorganisaties en verschillende westerse landen hebben al aan Saoedi-Arabië verzocht met de zweepslagen te stoppen. Badawi werd veroordeeld omdat hij op zijn website Free Saudi Liberals, sociaal, politiek en religieus debat promootte.

    In 2015 krijgt Raif Badawi de Sakharov prijs. Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan individuen en organisaties die zich inzetten voor mensenrechten. Zijn vrouw heeft de prijs in ontvangst genomen. Zij is met hun twee kinderen uit Saudi-Arabië gevlucht en heeft in Canada asiel gekregen.

    Nederlands standpunt
    In antwoord op Kamervragen (sept 2014) schrijft Frans Timmermans dat Nederland geen druk uitoefent, dat ‘het Kabinet het effectiever acht dat individuele gevallen in EUverband met de Saudische autoriteiten worden besproken. Na een formele EU-demarche ten behoeve van de heer Badawi in augustus 2013, heeft de EU in mei 2014 opnieuw een demarche uitgevoerd en hierbij ernstige zorgen geuit over het vonnis tegen de heer Badawi.’ 

    In herhaalde Kamervragen van de Kamerleden Sjoerdsma (D66) en Van Bommel (SP) in hoeverre de oproep van de EU aan Saoedi-Arabië om in dialoog te blijven over mensenrechten en over individuele gevallen resultaat heeft opgeleverd, schrijft minister Koenders: ‘Er zijn regelmatig contacten tussen de EU en Saoedi-Arabië op het gebied van mensenrechten. Het feit dat er regelmatig contacten plaatsvinden is een resultaat op zich. Desalniettemin streeft Nederland ernaar om deze contacten tussen de EU en Saoedi-Arabië verder te intensiveren.

    De Europese druk heeft tot nu toe niets opgeleverd.

     
    Ali Mohammed Baqir al-Nimr

    De jonge Saudische activist Ali Mohammed Baqir al-Nimr is ter dood veroordeeld voor misdrijven die hij gepleegd zou hebben toen hij 17 was. Hij kan worden geëxecuteerd zodra de koning de straf heeft goedgekeurd. Mogelijk wordt hij onthoofd. De minderjarige wordt aangeklaagd voor 14 vergrijpen, waaronder deelname aan demonstraties tegen de overheid, en het gooien van een molotovcocktail.

    Ali al-Nimr is de neef van de vooraanstaande sjiitisch geestelijke Sheikh Nimr Baqir al-Nimr. Deze geestelijke werd op 15 oktober 2014 ook door het Speciaal Strafhof ter dood veroordeeld, en op 2 januari 2016 geëxecuteerd (in een massa-executie met 46 anderen).

    Lees ook: Vragen van het lid Sjoerdsma (D66) aan de Minister van Buitenlandse Zaken over het bericht dat Saudi-Arabië een 21-jarige activist gaat onthoofden en kruisigen. 


    Loujain Hathloul

    Er zijn ook vrouwen, die in opstand komen tegen het bewind, zoals Loujain Hathloul. Ze voert campagne tegen het verbod op autorijden voor vrouwen. Eind 2014 rijdt ze vanuit de Verenigde Arabische Emiraten, Saudi-Arabië in. Ze wordt opgepakt en wordt 2,5 maand lang vastgehouden zonder proces.

    Hathloul plaatste na deze documentaire waarschijnlijk door druk van buitenaf, een negatieve reactie over de documentaire op Twitter. Ze werd al bedreigd en na deelname aan de  documentaire nog meer.


    Executies
    Tussen 1985 en 2015 heeft Saudi-Arabië volgens het Amnesty rapport ‘Killing in the name of justice’ 2208 personen geëxecuteerd. Daarvan waren 1072 buitenlanders, vaak arbeidsmigranten die in Saudi-Arabië werkten. Tussen augustus 2014 en juni 2015 werden ten minste 175 mensen geëxecuteerd. Dit is gemiddeld één persoon iedere twee dagen. De meeste executies gebeuren door middel van onthoofding, soms in het openbaar. 

Gerelateerd