De gen-tech lobby

Colofon

Nederlandse bewerking: Marieke van Santen
Eindredactie: Manon Blaas.

Gasten

 

S. Boccaro

Landbouwkundige
 

 

   

 

J. Fernandez-Ármesto

Arbiter
 

 

   

 

M. Gutman

 Hoofd-verpleegkundige
 

 

   

 

C. Lepage

Lid Europees parlement

 

   

 

A. Mantaberry

Ministerie van wetenschap

 

   

 

H. Rainero

Landbouwkundige

 

Transcriptie

00.21

[Caption]

Zembla Internationaal

 

Voiceover

In Zembla Internationaal een reportage uit Frankrijk over de lobby van gen-tech bedrijven. Onderzoeksjournalist Paul Moreira volgt het spoor van deze bedrijven die handelen in genetisch gemanipuleerde gewassen en bestrijdingsmiddelen. De bedrijven staan niet te springen om de vragen van de Fransman.

 

Moore

Moreira

Dan is dit interview nu afgelopen.

- Vindt u dat een goede oplossing?

 

Moore

Ja. Je bent een eikel.

 

Voiceover

Argentinië is de afgelopen 15 jaar een van de grootste exportlanden van genetisch gemanipuleerde soja geworden. Maar in de arme landbouwgebieden denkt de bevolking dat ze ziek worden van het landbouwgif dat dagelijks over de velden wordt uitgereden.

 

Gutman

Geen enkel kind hier kan lopen, geen enkel kind.

De meeste patiënten komen van het platteland, uit de provincie en zijn allemaal blootgesteld aan landbouwgif. Dat is een feit.

 

Voiceover

Landen zoals Argentinië die het toestaan de gen-tech gewassen te verbouwen, verdienen daar goed aan.

 

Man

Tussen 1996, toen genetische manipulatie opkwam, en 2011 is er naar schatting 65 miljard dollar mee verdiend.

 

Voiceover

Europa importeert de Argentijnse gen soja vooral voor het diervoer. Voor het verbouwen van gemanipuleerde gewassen gelden nog strenge regels. Maar hoe lang nog kan Europa de lobby van bio-tech bedrijven weerstaan?

 

Lepage

Al zeggen ze het niet, dit is een oorlog, een moderne oorlog.

 

Voiceover

Achter de schermen in Europa wordt druk onderhandeld over een vrijhandelsverdrag tussen Europa en Amerika, de TAFTA.

 

Demonstranten

we willen geen TAFTA, we willen geen TAFTA.

 

Voiceover

Maar niet iedereen zit op dat verdrag te wachten.

 

Man

Als die TAFTA ooit wordt aangenomen dan kunnen we gen-tech niet meer verbieden. Dan is het afgelopen.

 

Voiceover

Zembla Internationaal onderzoekt: lukt het de gen-tech lobby om in Europa voet aan de grond te krijgen?

02.28

[caption]

De Gen-tech lobby

 

Voiceover

Argentinië. De 22 miljoen hectare gen-tech landbouw heeft de Argentijnse laaglanden veranderd in een lappendeken. Hier komt veel genetisch gemanipuleerde maïs en soja vandaan.  Vooral veel Amerikaanse bedrijven leveren de zaden voor de super soja. 

 

Voiceover

In de relatief arme streek van Argentinië, in de provincie Chako, ligt Avia Terai. Het dorp ligt pal naast de akkers met genetisch gemanipuleerde gewassen. De kinderen uit het dorp moeten zo naar school. Dit meisje valt op, vanwege haar moedervlekken.

 

Moreira

Is uw dochter zo geboren?

 

Moeder

Ja, ze is zo vanaf haar geboorte.

 

Moreira

Weet u wat het is? Hebben ze haar onderzocht?

 

Moeder

Ze is vaak onderzocht. Er komt nog één onderzoek aan in Buenos Aires. Misschien kunnen zij me eindelijk een diagnose geven.

 

Voiceover

Verderop woont Nadia. Ze is 12 jaar oud. Nadia heeft een progressieve ziekte. Haar lichaamsfuncties vallen langzaam uit.

03.58

Perez

We zijn naar Buenos Aires geweest. Daar hebben ze haar onderzocht. Maar ze konden niet veel voor haar doen.

 

Moreira

Weten ze wat de oorzaak is? Hebben ze dat gezegd?

 

[caption]

Perez

V. Perez

Ja, het zou een genetisch probleem zijn dat verergerd is door de bestrijdingsmiddelen.  

 

Moreira

De artsen zeiden dat het waarschijnlijk door de bestrijdingsmiddelen komt.

 

Perez

Ja, dat heeft veel te maken met haar probleem.

 

Perez

Hier in het dorp komt het veel voor. In het dorp heb je veel kinderen met afwijkingen. Ik vind het niet leuk om te moeten zeggen maar het moet bekend worden.

Veel kinderen.

 

Perez

Ik voelde me schuldig, want dit had ik niet verwacht. Ik wilde altijd het beste voor mijn dochter, maar ik weet 't niet. Het is moeilijk om je bij je lot neer te leggen.

 

Perez

Ik heb veel problemen gehad met haar. Soms was ik het zo zat dat ik het gewoon op wilde geven. Ik heb meermaals overwogen om mijn dochter te verstoppen. Maar nee, dat kan ik niet.

05.29

Perez

Maar goed… totdat God over haar lot beslist zal ik blijven doorgaan en niet opgeven.

 

Voiceover

Regelmatig worden de gen-tech akkers besproeid door de boeren. Soms met water, maar ook met het bestrijdingsmiddel glyfosaat. Speciaal ontwikkeld voorde gemanipuleerde gewassen. Het dorp noemt het ‘het gif’.

 

moeder

Als je wakker wordt en de tractor hoort die het land met gif besproeit, dan weet je niet wat je ertegen kan doen. Het enige wat ik kan doen, is binnen blijven met de kinderen.

 

Voiceover

In de verte is een tractor te horen. De tank achter de tractor wordt gevuld. De Franse journalist wil weten waarmee. Water of pesticiden. Als het gaat om chemicaliën is de wet duidelijk. Het is verboden om binnen anderhalve kilometer afstand van woningen met bestrijdingsmiddelen te sproeien.

 

Moreira

Ze zijn weg, of niet?

 

Vrouw

Ze gaan naar huis. Ze hebben je zeker opgemerkt.

 

Voiceover

Moreira gaat op zoek naar de tractor. Hij kwam hier vandaan.

 

Moreira

Hallo. Goedemiddag, meneer. We komen uit Frankrijk.

 

boer

Wat willen jullie?

 

Moreira

We maken een item over soja. want de dieren in Frankrijk eten de soja uit Argentinië. We zijn filmers, journalisten.

 

boer

Ga je gang. Kijk maar rond.

 

Moreira

Ok.

 

boer

Ga daar kijken, waar jullie maar willen.

 

Moreira

Ok, ok.

 

Boer

Ik weet niet wat jullie zoeken, maar ga gerust je gang.

 

Moreira

 Ok.

 

Voiceover

Het dorp ligt hier maar 200 meter vandaan. Op de plek waar de tractor net stond, liggen lege jerrycans. Er staat glyfosaat op. Zonder dit gif kan de genetisch gemodificeerde sojaplant niet overleven.

 

Voiceover

Want zo werkt het. Onkruid vormt een grote bedreiging voor sojaplanten. Maar op de gen-tech akkers maakt onkruid geen kans. Dat komt door het gif glyfosaat. Speciaal ontwikkeld door Monsanto. Een grote Amerikaanse multinational op dit gebied. Ze noemen het Roundup. Roundup doodt alles, behalve de genetisch gemanipuleerde sojaplanten. Die zijn resistent gemaakt voor dit bestrijdingsmiddel.

 

Moreira

Hier groeit veel onkruid he?

 

Boer

Ja, in Chaco.

 

Moreira

Veel onkruid.

 

Boer

Ja, die moet je bestrijden.

 

Moreira

Wat doet u ertegen?

 

Boer

Ik bestrijd het met gif.

 

Moreira

Met gif?

 

Boer

We gebruiken Roundup om het onkruid te bestrijden.

 

Moreira

Roundup.

08.38

Voiceover

Veel van de gen-tech gewassen uit Argentinië worden geëxporteerd naar Europa. Ook naar Nederland. Ze worden vooral verwerkt in diervoer. Dit verbaast de bewaker van het sojaveld.

 

Boer

Hier voeren we onze dieren niet deze soja.

 

Moreira

Niet? Jullie exporteren het toch?

 

Boer

Als ik mijn kippen deze soja geef, kan ik de eieren niet meer eten.

 

Moreira

Dan kunt u de eieren niet meer eten?

 

Boer

Die ga je niet meer eten.

 

Moreira

Waarom niet?

 

Boer

Omdat ze slecht gaan ruiken.

 

Moreira

Dus van een kip die deze soja eet…

 

Boer

Eet je geen eieren.

 

Moreira

Want ze stinken. Is dit veld behandeld? Tot dat dorpje daar?

 

Boer

Ja

 

Moreira

Ok.

 

Boer

Een dorp vol schooiers.

 

Moreira

Schooiers? Hoezo?

 

Boer

Ze stelen alles wat ik heb. Het zijn schooiers.

 

Moreira

O, dat wist ik niet.

 

Boer

Dat zijn vuile streken. Verdomde schooiers. Het is ’n krottenwijk.

09.48

moeder

Vorig jaar was er een vergadering. Daar gingen de sojaboeren van veel dorpen heen, ook van ons dorp. Ik ging er ook heen, vanwege de ziekte van min dochter. Ik ging erheen met de dokter. Ik wilde de landeigenaren een vraag stellen maar ze reageerden boos en geïrriteerd. Er viel niet met ze te praten.

 

Moreira

Met de tractor kunt u zo dichtbij mogelijk komen?

 

Boer

Ja met de tank en de tractor kom ik dicht bij de huizen. Ze zeggen dat er mensen doodgaan door het gif. Als je het niet drinkt, ga je ook niet dood.

 

Boer

De ingenieurs zijn gewoon te voorzichtig.

10.38

Voiceover

Er wordt dicht bij het dorp gesproeid. Het dorp staat machteloos tot groot verdriet van de ouders van het zieke meisje Nadia.

 

Vader

Ik voel me schuldig omdat ik mijn gezin heb laten vergiftigen

door de bestrijdingsmiddelen.

 

Moeder

Zelfs toen ik zwanger was, ademde ik pesticiden in.

 

Vader

Maar die heren zijn miljonair, dus wat doe je eraan? Ze krijgen hooguit een boete en gaan dan weer op de oude voet door.

 

Voiceover

Er zijn meer kinderen met genetische afwijkingen en handicaps in Avia Terai en de omgeving. Zoveel, dat er met overheidssubsidies gehandicaptenvoorzieningen in het gebied zijn opgericht. In de dichtst bij zijnde stad zijn vier locaties opgezet.

11.55

[caption]

Gutman

M. Gutman, hoofdverpleegkundige
Geen enkel kind hier kan lopen, geen enkel kind. De meeste patiënten komen van het platteland, uit de provincie. Ze zijn allemaal blootgesteld aan landbouwgif. Dat is een feit.

 

Gutman

Wij exporteren onze soja als voer voor de dieren in jullie land. En jullie eten die dieren op. Zij eten het voer dat wij sturen. Zo eenvoudig is het. Het is een keten, maar wij hebben er het zwaarst onder te lijden.

 

Voiceover

Ook artsen in de landbouwgebieden signaleren een toename van het aantal zieken en gehandicapten. Daarom richtten ze een klokkenluidersnetwerk op. De directeur van de instelling is voorzichtiger.

 

Directeur

Er waren altijd al gehandicapten. Het is moeilijk te zeggen of… het zijn er meer dan vroeger.  Maar vroeger was het gebruikelijk om ze weg te stoppen.

 

Voiceover

Maar voor hoofdverpleegkundige Gutman is er geen twijfel mogelijk dat er in de dorpen naast de gen velden meer gehandicapte kinderen zijn geboren.

 

Gutman

Er zijn twee keer zoveel instellingen die allemaal een extra centrum openen. Een hoofdgebouw en daarnaast kleinere centra in verschillende dorpen.

 

Voiceover

Moreira ziet een tractor in het maisveld staan. Er is niemand in de buurt. Hij besluit te gaan kijken waarmee de tractor gaat sproeien. In één van de jerrycans zit het bekende bestrijdingsmiddel glyfosaat, geproduceerd door Monsanto. Maar hij treft ook twee andere chemicaliën aan. Het in Europa verboden gif atrazine en 24D. Moreira wil weten of deze bestrijdingsmiddelen tegelijk gebruikt mogen worden. Ook wil hij weten of het gevaarlijk is dat er zo dicht bij de dorpen met gif wordt gesproeid.

14.06

Voiceover

In Buenos Aires interviewt hij een topambtenaar van het Ministerie van Wetenschap. De Argentijnse overheid ontkende lang dat er gezondheidsproblemen zijn rondom de gen akkers. Maar daar kunnen ze nu niet meer omheen.

 

[caption]

Mentaberry

A. Mentaberry, Ministerie van Wetenschap

Er is een duidelijk verband met de opmars van landbouw.  Wat er gebeurt, kan te maken hebben met bestrijdingsmiddelen. We weten niet hoe ze het toepassen. Ze zijn niet voorzichtig genoeg, want de mensen worden eraan blootgesteld. En we weten niet welke combinaties

van chemicaliën ze gebruiken.

 

Voiceover

Volgens het ministerie worden inderdaad combinaties van onbekende chemicaliën gebruikt. Dat is opmerkelijk. De gen-tech industrie belooft juist een wereld met minder bestrijdingsmiddelen. De gen planten zijn resistent gemaakt tegen het gif glyfosaat waardoor onkruid makkelijk bestreden kan worden.

 

Voiceover

De Argentijnse overheid moedigt de boeren daarom massaal aan, om over te stappen op de genetisch gemanipuleerde maïs en soja. Maar nu hebben ze een probleem.

 

Moreira

Is al het groen dat je ziet, onkruid?

 

[caption]

Rainero

H. Rainero, landbouwkundige

Dat klopt. Doordat er 30 miljoen hectare gemanipuleerde soja is gezaaid die resistent is voor glyfosaat en zo'n drie, vier keer per jaar besproeid wordt met glyfosaat is het onkruid hier nu ook resistent geworden voor glyfosaat.

 

Moreira

Dus je moet de dosis blijven verhogen?

 

[caption]

Boccaro

S. Boccaro, landbouwkundige

Wij mengen verschillende middelen door elkaar zodat het onkruid niet gewend kan raken aan één bestrijdingsmiddel. Als je de middelen mengt, voorkom je die resistentie.

 

Moreira

Het is een cocktail.

 

Boccaro

Precies.

15.53

Voiceover

Door het vele gebruik is het onkruid resistent geworden voor glyfosaat. Nu zijn er cocktails nodig met meerdere giffen om e velden schoon te houden.

 

Moreira

We vragen ons het volgende af:  de pesticiden zijn stuk voor stuk onderzocht op de gevaren.

 

Rainero

Ja, ja

 

Moreira

 Maar geldt dat ook voor de cocktails?

 

[caption]

Rainero

H. Rainero, landbouwkundige

Nee, over het algemeen niet.

 

Moreira

Dus er zit een risico aan vast..

 

Rainero

Dat denk ik niet. Als de bestrijdingsmiddelen van zichzelf niet kankerverwekkend zijn, krijg je als je middelen mengt vast ook geen kankerverwekkende stof.

 

Moreira

Maar u weet het niet zeker.

 

Rainero

Dat klopt. Het is onwaarschijnlijk, maar het zou kunnen. Maar dat weten we niet. Op dit moment is dat moeilijk te zeggen.  

 

Voiceover

De Argentijnse landbouwkundigen experimenteren met gif cocktails om het onkruid op de gen-tech akkers uit te roeien. Ze krijgen daarbij een steuntje in de rug.

 

 Rainero

De gen-tech bedrijven helpen ons enorm. Monsanto, Dow Chemical.

 

Man

Ja, de producten komen van hen.

17.13

Moreira

De schadelijkheid van de combinatie van chemicaliën is nooit onderzocht. Zijn er interacties? Ontstaan er risico's die we niet kennen?

 

[caption]

Mentaberry

A. Mentaberry, Ministerie van Wetenschap

Dat moet je per combinatie onderzoeken. Dat moet zeker onderzocht worden.

 

Moreira

Wat ik vreemd vind, is dat er veel is geïnvesteerd in wetenschappelijk onderzoek naar de werking van gemanipuleerde zaden maar helemaal niets in onderzoek

naar de gevolgen voor deze dorpen. Doet 't ministerie van Gezondheid niets?

 

Mentaberry

Dat weet ik niet. Over dat onderwerp zal ik het ministerie moeten raadplegen.

 

Voiceover

Het Ministerie van Volksgezondheid lijkt niet veel te doen. Daarom zijn artsen en studenten van de Argentijnse universiteit in Rosario een epidemiologisch onderzoek gestart in de gen-tech gebieden. Elk jaar inventariseren 1700 studenten de medische problemen van de tienduizenden inwoners.

 

[caption]

Verzenassi

D. Verzenassi, arts

Wij gaan van huis naar huis. We stellen vragen, bijvoorbeeld of iemand kanker heeft. En zo ja, hoeveel jaar al en welk soort kanker.

 

Verzenassi

We dachten dat we hoge bloeddruk en suikerziekte zouden tegenkomen. Dat zijn de grootste gezondheidsproblemen in dit land. We waren verbaasd toen we die gegevens kregen. Er is iets in dit gebied wat de gezondheid schaadt.

 

Voiceover

Uit de verzamelde gegevens blijkt dat het aantal bewoners met kanker toeneemt in de onderzochte gebieden.

 

Verzenassi

Dat is een stijging van 40% in één jaar en dat is 250% meer. We bekeken wat die dorpen gemeen hadden. Ze worden omringd door velden met genetisch gemanipuleerde gewassen. Van al die gewassen is de productie verhoogd. En de spuitzone ligt altijd dicht bij de huizen.

19.22

Voiceover

Dokter Verzenassi signaleert een verband tussen de besproeiingen van de gen-tech velden en de gezondheidsproblemen van de bewoners in het gebied. Verzenassi pleit voor verder onderzoek. 

 

Voiceover

In Argentinië krijgen bedrijven zoals Monsanto veel steun. Ook van de Argentijnse president Christina Kirchner.

 

[Fragment]

Kirchner

 

‘Ik ben heel trots op de folder van Monsanto. Dat betekent dat ze willen investeren.’

 

Fragment

Stem

commercial

‘Wie moet de rijkdommen van het land beschermen?’

 

Voiceover

Volgens de commercials van Monsanto is glyfosaat dat zij verkopen als Roundup heel effectief tegen onkruid.

 

Fragment

Stem

commercial

‘Iemand die aan de toekomst denkt. Wie moet ervoor zorgen dat je door kan gaan?’

 

Voiceover

Monsanto wilde niet reageren op de vragen van de Franse journalist.

 

Fragment

Stem

Commercial

‘Op het platteland, 30 jaar Roundup.’

 

Voiceover

De Argentijnse economie profiteert van de goede relatie met de gen-tech bedrijven.

 

Moreira

Hoeveel heeft Argentinië de afgelopen 15 jaar aan soja verdiend?

20.28

Mentaberry

Tussen 1996, toen de genetische manipulatie opkwam, en 2011 is er naar schatting 65 miljard dollar aan verdiend.  Daar profiteert de staat van. Het wonderbaarlijke herstel

van de Argentijnse economie na de economische crisis

is grotendeels aan die export te danken.

 

Voiceover

Gen-tech heeft de Argentijnse economie uit het slop getrokken. Maar het gebruik van verschillende bestrijdingsmiddelen is daardoor ook toegenomen. Argentijnse artsen zijn bang dat dit gezondheidsproblemen veroorzaakt.

 

Moreira

Ze zijn dus slachtoffer van de Argentijnse economie?

 

[caption]

Mentaberry

A. Mentaberry, Ministerie van Wetenschap

Er zijn helaas altijd slachtoffers. Het is heel moeilijk om alles in de hand te houden.

 

Demonstranten

weg met Monsanto

alarm, alarm

ja tegen het leven,

nee tegen Monsanto

Monsanto is gif,

Monsanto is corruptie

dag, Monsanto

21.50

Voiceover

Bijna 20 jaar na de massale opkomst van gen-tech keert een deel van de Argentijnse bevolking zich tegen de bedrijven. De woede van de demonstranten richt zich vooral op het grote Monsanto.

 

Voiceover

Klokkenluiderswebsite Wikileaks van Julian Assange brengt in Londen in 2012 weer honderden geheime documenten van de Amerikaanse overheid naar buiten,

 

Fragment

Assange

 

‘Het eerste oorlogsslachtoffer is de waarheid.’

 

Voiceover

Uit de Wikileaks documenten blijkt dat Amerikaanse diplomaten zich inlieten met de gen-tech lobby. In een van de stukken staat dat de Amerikaanse ambassade in Buenos Aires in 2008 samen met Monsanto een reis organiseert voor Argentijnse journalisten.

 

Voiceover

Uit andere Wikileaks documenten valt op te maken dat ook de Amerikaanse ambassade in Parijs nauw betrokken is bij de biotech bedrijven. In 2007 verbiedt de Franse overheid een genetisch gemanipuleerde maissoort van Monsanto. Maar Greg Stapleton, de toenmalige Amerikaanse ambassadeur in Parijs, neemt het op voor Monsanto en de gen-tech industrie. Hij gaat in de tegenaanval en stelt aan Washington voor de Fransen te dreigen met een champagne boycot. De Fransen houden voet bij stuk, de Monsanto maïs komt er niet in.

23.26

Voiceover

De Franse minister van Landbouw komt aan bij een vergadering van Franse maisboeren. Hier licht de minister het gen-tech verbod toe.

 

[caption]

Le Foll

S. Le Foll, Minister van Landbouw

Hou maar op met schreeuwen. We blijven ons verzetten tegen gen-tech.

 

Voiceover

De Franse maïsboeren zijn boos over het verbod. Ze denken meer te kunnen verdienen aan gemanipuleerde maïs.

 

Le Foll

Jullie kunnen doen waar jullie zin in hebben…

Daarom wil ik met jullie samen afspraken maken. Dank u wel.

24.09

Voiceover

Brussel. Het centrum van de Europese macht. Hier is ook het promotiekantoor van de gen-tech industrie gevestigd. EuropaBio. Dit kantoor werkt voor Monsanto, Singenta, Dupont en alle andere grote gen-tech bedrijven. EuropaBio heeft een bijeenkomst georganiseerd. Het onderwerp is: gouden rijst. Volgens de industrie kan deze gemanipuleerde rijst in de toekomst ondervoeding in de derde wereld oplossen.

 

Voiceover

Op de bijeenkomst is ook Patrick Moore aanwezig. Een uitgesproken voorvechter van de gen technologie.

 

Moore

Ik ben Patrick Moore. Ik ben een van de oprichters van Greenpeace begin jaren ’70.

 

[caption]

Moore

1971 The First Greenpeace Voyage

Ik was toen bezig met promoveren. Ik ben 25 jaar lang onafhankelijk milieuwetenschapper geweest.

 

[caption]

Moore

1971 – Opposing Hydrogen Bomb testing in Alaska

En ik leid nu de champagne voor gouden rijst.

 

[caption]

1976 Greenpeace Voyage to Save the Whales

 

voice-over

Patrick Moore is 30 jaar geleden opgestapt bij Greenpeace.

 

[caption]

voice-over

Environment and Public Works Subcmte. SD-406

Sindsdien is hij een van hun grootste tegenstanders op onderwerpen zoals kernenergie en gen-tech. Moore  vindt ook dat het opwarmen van de aarde goed is voor de planeet.

25.27

Fragment

Moore

 

‘Het is zeer waarschijnlijk dat een hogere temperatuur veel beter zal zijn dan een lagere temperatuur.’

 

Voiceover

De Franse journalist Moreira ziet dat ook een vertegenwoordiger van Monsanto aanwezig is.

 

Moreira

Alstublieft, ik kom uit Parijs. Twee vragen maar. Ik heb twee vragen. Maar we kunnen ook in het Frans spreken.

 

Vrouw

Het spijt me.

 

Moreira

Alstublieft, het is maar twee minuten.

 

Vrouw

Ik heb geen tijd.  

 

Voiceover

Monsanto wil Moreira niet te woord staan. Maar Patrick Moore mag wel geïnterviewd worden. De Franse journalist legt hem voor wat hij heeft gezien in Argentinië. Hij wil weten of Moore de zorgen over de gif cocktails deelt. En of hij een verband ziet tussen de gebruikte bestrijdingsmiddelen en de gehandicapte kinderen.

26.24

[caption]

Moore

P. Moore

Het is een mythe. Ik geloof er niks van, want ik weet hoe het zit. Het is verzonnen.

 

Moreira

Ok. Wij zijn er geweest, in Argentinië.

 

Moore

En u zag zieke mensen? In Argentinië?

 

Moreira

Ja

 

Moore

Denkt u dat er geen zieken zijn in Argentinië?

 

Moreira

Dit is van de universiteit van Rosario.

 

Moore

Ik ken dat rapport. Het is een leugen.

 

Moreira

Hoe kunt u dat zeggen?

 

Moore

Omdat het zo is. Ze gebruiken onjuiste informatie. Glyfosaat houdt echt geen verband met kanker en wat ze allemaal beweren. Het is niet waar. Ze hebben het verzonnen. En dit heeft niets te maken met wat ik doe. Nul komma nul.

Het interesseert me niet eens.

 

Moreira

Maar toch zegt u er iets over. U zegt dat het een leugen is.

 

Moore

Ik ben van mening dat het een leugen is.  Ik geloof niet dat glyfosaat in Argentinië het risico op kanker verhoogt. Je kan het zonder problemen drinken.

27.24

Moreira

Wilt u wat drinken? We hebben ’t hier..

 

Moore

Met alle plezier. Niet echt natuurlijk, maar het zou

geen kwaad kunnen.

 

Moreira

Als u dat zegt. Ik heb nog wat…

 

Moore

Nee, ik ben niet achterlijk.

 

Moreira

Oké, dus het is wel gevaarlijk?

 

Moore

Nee, mensen proberen er tevergeefs zelfmoord mee te plegen.

 

Moreira

Vertel de waarheid.

 

Moore

Het is ongevaarlijk voor mensen.

 

Moreira

Wilt u dan een glaasje drinken?

 

Moore

Nee, zo dom ben ik niet. Stel vragen over gouden rijst. Oké, dan zijn we klaar. Dan is dit interview afgelopen.

 

Moreira

Vindt u dat een goede oplossing?

 

Moore

Ja. Je bent een eikel.

28.01

Voiceover

Het zou de gen-tech lobby wel eens kunnen gaan lukken om in Europa voet aan de grond te krijgen.  Nu mogen gemanipuleerde gewassen hier alleen op kleine schaal verbouwd worden. Eerst moeten producenten zoals Monsanto aantonen dat het veilig is. Daar is veel onderzoek voor nodig. Maar een vrijhandelsverdrag dat nu in de maak is, zou hier wel eens verandering in kunnen brengen. Dit handelsverdrag, de TAFTA, moet de handel tussen Amerika en Europa makkelijker maken.

 

Voiceover

Het is bijvoorbeeld moeilijk om Europese auto’s in Amerika te verkopen en andersom. Want er gelden andere normen voorde maat van de lichten, bumpers en ga zo maar door. In het handelsverdrag worden nieuwe afspraken gemaakt over 1 standaard. Maar wie gaat winnen? Europa of Amerika?

 

[caption]

Lepage

C. Lepage, lid Europees Parlement

Al zeggen ze het niet, dit is een oorlog, een moderne oorlog.

 

demonstranten

we willen geen TAFTA, we willen geen TAFTA.

 

Man

Als die TAFTA ooit wordt aangenomen dan kunnen we gen-tech niet meer verbieden. Dan is het afgelopen.

 

Lepage

De Amerikanen willen graag onze regels ondermijnen om hun marktaandeel te vergroten. Wij hebben 500 miljoen consumenten. En zij 350 miljoen. Wij hebben een beter systeem om de consument te beschermen. Wij hebben regels voor de bescherming van de gezondheid en het milieu die Amerika niet heeft. De prioriteit moet het behoud zijn van onze regels.

29.42

Voiceover

Volgens de tegenstanders krijgt de gen-tech industrie door het handelsverdrag te veel macht. Bedrijven kunnen overheden voor een internationaal arbitragetribunaal slepen als zij vinden dat het handelsverdrag wordt overtreden. Het tribunaal kan hoge boetes opleggen aan landen die zich niet aan het verdrag houden. Arbiters die in dit soort zaken uitspraken doen hebben dus een grote verantwoordelijkheid. Dat geldt ook voor arbiter Fernandez- Armesto.

 

[caption]

Fernandez

J. Fernandez-Armesto, arbiter

Ik vind het een hele verantwoordelijkheid. Dat is niet zo vreemd natuurlijk, want het gaat om hele grote zaken. Soms gaat het om honderdduizenden miljoenen euro of om belangrijke beleidsthema's.

 

Voiceover

De arbiters moeten onafhankelijk van de partijen besluiten kunnen nemen maar de Franse journalist komt erachter dat ze niet altijd onafhankelijk zijn.

 

[caption]

Voiceover

Mr. Daniel Price, former advisor to President Bush

Zo was arbiter Daniel Price vroeger naaste adviseur van voormalig president Bush. Ook heeft hij in het verleden werkzaamheden uitgevoerd voor Monsanto. Dit blijkt uit zijn inkomstenopgave. Het is de arbiters toegestaan geld te verdienen als advocaat of lobbyist.

 

Moreira

Als je goed kijkt naar wie de arbiters zijn,

u bent fulltime arbiter, maar sommigen zijn arbiter

én advocaat. Anderen arbiter en lobbyist.

Hoe kan dat?

 

Fernandez

Daar raakt u een gevoelige snaar. Ik ben het met u eens. Ik ben alleen arbiter, dat is mijn enige werk. Het gaat om zoveel geld en zoveel belangen, dat dat los moet staan. Je bent óf een arbiter óf een advocaat. Je zou deze beroepen niet allebei moeten kunnen uitoefenen. Maar dit komt nog wel.

31.48

Voiceover

Maar ondertussen mogen arbiters nog steeds meerdere beroepen uitoefenen. Europarlementariër Lepage maakt zich zorgen over de komst van het vrijhandelsverdrag. Ze vreest dat de Europese wetgeving straks kan worden omzeild. En dan heeft de gen-tech lobby vrij baan.

 

[caption]

Lepage

C. Lepage, lid Europees Parlement

De multinationals willen de wetgeving omzeilen en vinden dat die te veel in ’t voordeel van de staat en de consument is. Ze willen liever ’n arbitragetribunaal dat opkomt voor de multinationals.

 

Moreira

Wat is een arbitragetribunaal?

 

Lepage

Daar zijn arbiters die benoemd zijn door de partijen of die vooraf zijn benoemd volgens een systeem die in plaats van een rechter uitspraken doen.

 

Lepage

Bijvoorbeeld: Monsanto is ontevreden over de Franse wetgeving tegen gen-tech. Dan wenden ze zich nu tot de Franse rechter die daarover beslist. Maar als er 'n arbitragetribunaal zou zijn dan zou Frankrijk miljoenen

of miljarden euro's moeten betalen.

 

Moreira

Omdat we geen gen-tech willen?

 

Lepage

Precies, je staat dan niet meer in je recht als je geen gen-tech wil.

33.06

[caption]

#zembla

 

 

 

 

Voiceover

Volgende week een uitzending van onze eigen redactie over de Monsanto methode.

 

Redacteur

Goeiemorgen, Tom van der Ham, Zembla. Goeiedag. U bent van de afdeling communicatie?

 

Man

Ja.

 

Redacteur

Oké.

 

Voiceover

Zembla onderzoekt hoe gen-tech bedrijven zoals Monsanto de macht willen krijgen over onze groenten.

33.30

[caption]

Zembla Internationaal

 

 

[aftiteling] 

 

Deze uitzending is ook onderdeel van NPO Journalistiek-dossiers: Milieu, Economie.
Trefwoorden in deze uitzending: landbouwgif, Monsanto
ZEMBLA INTERNATIONAAL zendt een reportage uit van veelvuldig onderscheiden Franse journalist Paul Moreira. De Franse onderzoeksjournalist volgt het spoor van de bedrijven die handelen in genetisch gemanipuleerde gewassen en de bijbehorende bestrijdingsmiddelen.

Ziek van landbouwgif
Moreira begint in Argentinië. Argentinië is de afgelopen 15 jaar een van de grootste exportlanden geworden van genetisch gemanipuleerde soja. De gen-soja heeft de Argentijnse economie uit het slop getrokken. Maar in de arme landbouw- gebieden denkt de bevolking dat ze ziek wordt van het landbouwgif dat hierbij gebruikt wordt.

Bezorgde bewoners
Moreira bezoekt de landbouwgebieden in Argentinië en spreekt met bezorgde bewoners, zorgmedewerkers en artsen. Hoofdverpleegkundige M. Gutman van een gehandicapteninstelling uit Saenz Pena.: 'Geen enkel kind hier kan lopen. De meeste patiënten komen van het platteland, uit de provincie. Ze zijn allemaal blootgesteld aan landbouwgif.'

Combinaties van chemicaliën
Topambtenaar A. Mentaberry, van het Argentijnse ministerie van Wetenschap bevestigt dat er gezondheidsproblemen zijn in de gen-tech gebieden: 'Er is een duidelijk verband met de opmars van de landbouw. Wat er gebeurt, kan te maken hebben met pesticiden. We weten niet hoe ze het toepassen. Ze zijn niet voorzichtig genoeg, want de mensen worden eraan blootgesteld. En we weten niet welke combinaties van chemicaliën ze gebruiken.

TAFTA/TTIP
In Europa wordt de Argentijnse gen-soja vooral geïmporteerd voor het diervoer. Voor het verbouwen van gemanipuleerde gewassen gelden nog strenge regels. Maar hoe lang nog kan Europa de lobby van bio-tech bedrijven weerstaan? Er is een vrij-handelsverdrag tussen Amerika en Europa in de maak, de TAFTA/TTIP. Euro-parlementariër Corinne Lepage vreest dat de gen-tech industrie hiermee een achterdeur heeft gevonden om de strenge Europese regelgeving te omzeilen.

Als de TAFTA/TTIP eenmaal van kracht is, kunnen multinationals zich wenden tot een arbitragetribunaal als zij vinden dat een land handelt in strijd met het handelsverdrag.  Euro-parlementslid Lepage: 'Dan zou Frankrijk miljoenen of miljarden euro’s moeten betalen als ze genetische gewassen blijft weigeren.'

ZEMBLA - ‘De gen-tech lobby’, woensdag 25 februari, 2015 om 20.25 uur bij de VARA op NPO 2.
J a v a S c r i p t staat waarschijnlijk uit!

Deze website maakt gebruik van J a v vS c r ip t, onder andere voor het afspelen van video’s. Het lijkt erop dat J a v aS cr i pt uit staat, waardoor de site niet optimaal werkt.

Lees hier hoe je J av a Sc r i p t aan kunt zetten.