Zembla woensdag om 21:15 uur op NPO 2

Brabants plan voor duurzame, niet stinkende stallen maakt boeren woest

Leestijd: 4 minuten

Al jaren is de discussie over megastallen een gevoelig dossier in Brabant. De veestapel is met alleen al ongeveer 4,6 miljoen varkens in het Peelgebied gigantisch. De provincie wil vooral minder stank en last voor omwonenden. Het provinciebestuur presenteerde daarom woensdag een ambitieus plan. Dat schoot in het verkeerde keelgat bij de boeren. Ze zijn woest.

Boeren moeten van de provincie de emissie-eisen voor stallen in 2022 al realiseren. Dat wil zeggen dat ze verouderde stallen die veel stikstof uitstoten en stank verspreiden moeten moderniseren.

Daarnaast moet er voor iedere tien vierkante meter nieuwe stal, elders in de regio elf vierkante meter oude stal verdwijnen. Stallen die ouder zijn dan 15 jaar moeten worden aangepast.

Deadline zes jaar vervroegd
Aanvankelijk was 2028 de deadline voor de boeren. De provincie vervroegde dat naar 2020 en dat leidde tot hevig protest. Nu stelt de provincie met 2022 een compromis voor.

"De maatregelen verbeteren de natuur en de leefomgeving en bieden meer ruimte voor innoverende veehouders en economische groeimogelijkheden voor andere sectoren."

Zo licht het provinciebestuur de maatregelen enthousiast toe. Maar de boeren delen dat enthousiasme allerminst.

Boeren naar de rechter
"Die maatregel kost met name veel varkensbedrijven de kop. Terwijl juist die sector de meeste ammoniakreductie heeft gerealiseerd. Zelfs meer dan volgens afspraak", aldus Janus Scheepers van de ZLTO, de vereniging voor boeren en tuinders in Zuid-Nederland.

Ook de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) reageert woedend:

"Als dit zo wordt doorgezet, zullen wij naar de rechter stappen."

Dat voor iedere vierkante nieuwe meter stal er oude stallen moeten verdwijnen, is een maatregel die averechts zal werken, voorspelt Scheepers van de ZLTO: "Dat zal niet leiden tot sanering van oude stallen. Veehouders gaan juist meerdere locaties exploiteren en schaalvergroting zet door. Dat is nu precies wat veel burgers niet willen."

 

'Dit zorgt voor een kaalslag'
Bovenal vrezen zowel de POV als de ZLTO dat de plannen voor een kaalslag zorgen in de veehouderij.

"De plannen dwingen naar inschatting meer dan 300 varkenshouderijen, 160 rundveebedrijven en vele tientallen ondernemers in andere veehouderijsectoren om vroegtijdig hun deuren te sluiten."(Scheepers/ZLTO)

Ingrid Jansen, de voorzitter van de POV voorspelt dat de plannen een enorme impact hebben op de werkgelegenheid in Brabant. "Varkenshouders en hun collega’s zorgen voor duizenden banen, direct en indirect."

Hulp aan boeren
Maar de provincie lijkt juist rekening te houden met faillissementen van boerenbedrijven. Ze wil namelijk een netwerk opzetten dat stoppende veehouders gaat ondersteunen.

Aan de andere kant wil de provincie een publiek privaat investeringsfonds opzetten. Dat fonds kan met leningen veehouders helpen om versneld te verduurzamen. De verwachting is dat er in totaal zo’n 30 miljoen euro nodig is voor dit fonds. "De provincie wil hier substantieel aan bijdragen als andere partijen dat ook doen."

Een doekje voor het bloeden vindt POV:

"Gedeputeerde Staten hebben totaal geen oog voor de dramatische gevolgen voor honderden varkenshouders en hun gezinnen."

De maatregelen zijn nog niet definitief. Provinciale Staten moet nog over de plannen stemmen. POV en ZLTO hopen dat de leden hun 'boerenverstand' gebruiken.