Zembla woensdag om 21:15 uur op NPO 2

Dierenartsen in opstand tegen dierenleed in de veehouderij: ‘Dit moet nu stoppen’

Leestijd: 4 minuten

"Er is al te lang weggekeken. Daarom stoppen we met zwijgen en gedogen en spreken we ons uit in het belang van het dier: het systeem is in de basis gewoon fout. Er moet fundamenteel iets veranderen." Dierenarts Arabella Burgers ziet al jaren met lede ogen aan hoe er met dieren wordt omgesprongen in de vleesindustrie. Ze verzamelde 85 dierenartsen om zich heen om samen te vechten voor een duurzamer en diervriendelijker systeem.

Tijdens haar studie walgde ze al van de manier hoe er in de veehouderij in veel gevallen werd omgesprongen met dieren. "Elektrische prikstokken zijn de standaard. Terwijl je die eigenlijk alleen maar mag gebruiken als het echt niet anders kan. Plofkippen breken vleugels en poten doordat ze zo snel mogelijk in een krat worden gepropt. Kalf en koe worden bij geboorte gescheiden, kalveren en lammetjes onthoornd, zeugen in kraamkooien gestald, staarten bij biggen geamputeerd en snavels bij kippen gekapt: allen structurele schendingen van dierenwelzijn."

Walgelijke beelden
Ze was al een aantal maanden met de voorbereiding voor een oproep tot actie bezig toen NRC met een aantal huiveringwekkende verhalen over dierenleed kwam. Een dierenarts van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onthulde dat hij jarenlang misstanden in de veehouderij had gefilmd. Ook in België doken beelden op van walgelijke praktijken waarbij medewerkers varkens slaan, zonder verdoving de keel doorsnijden en vervolgens gewond, maar nog levend en schreeuwend in een bad van zestig graden takelen waar ze een verschrikkelijke dood sterven.

Volgens Burgers zijn dit extreme voorbeelden, maar ze is ervan overtuigd dat ze ook in Nederland voorkomen. Met alle aandacht die het genereerde, dacht ze dat dit een goed moment zou zijn om een stuk in te sturen naar het NRC. “Ik ben flabbergasted door wat er gebeurde. Sinds vanochtend staat de telefoon roodgloeiend." Niet iedereen wil met naam en toenaam worden genoemd. Bijvoorbeeld mensen die bij de NVWA werken en stallen moeten controleren en deze zaken vaak tegenkomen:

"Zij zijn bang hun baan te verliezen en mogen er volgens mij niet eens over praten. Ze spreken anoniem hun steun uit."

Geen aanval op de veehouderij
Burgers wil voorop stellen dat ze niet de veehouders aanvalt. "Zij worden gedwongen door het systeem dat niet klopt. Ze moeten wel om te kunnen concurreren. De maatschappij moet inzien dat het zo niet langer kan. Dit moet nu stoppen. We moeten naar een duurzame diervriendelijke veehouderij en daar moet geld voor vrijkomen zodat boeren kleinschaliger kunnen werken. Geen megastallen meer."

Volgens Burgers betekent het ook dat de consument haar verantwoordelijkheid moet nemen.

"We kunnen niet meer iedere dag vlees eten. Of barbecueën en dan kilo’s vlees kopen, waarvan de helft in de container belandt. We moeten terug naar vroeger, toen we één keer in de week vlees aten."

Dat betekent een compleet ander systeem met een hogere prijs voor vlees, zodat boeren het hoofd boven water kunnen houden. Daarnaast zou de politiek wat Burgers betreft geld moeten vrijmaken zodat veehouders met intensieve veehouderij kunnen omschakelen naar duurzame, kleinschalige veehouderij.

Dierenartsen moeten niet meer wegkijken
Dierenartsen en hun beroepsorganisatie (KNMvD) lijken volgens de actiegroep van Burgers in deze discussie aan de zijlijn te staan: "ze spreken zich zelden uit en áls ze dat al doen, lijken hun uitspraken gericht op handhaving van de status quo en bescherming van gevestigde belangen – bijvoorbeeld toen het onlangs ging om de scheiding van koe en kalf in de melkveehouderij."

De dierenartsen gaven toen aan dat het bij elkaar houden van koe en kalf na de geboorte geen winst betekent voor het dierenwelzijn. Dankzij het standpunt van de dierenartsen werd een motie van de Partij voor de Dieren hierover verworpen. 

"Ik snap dat het in het huidige systeem vanwege de stalinrichtingen financieel niet haalbaar is, maar zeg dat dan, want natuurlijk is het niet goed om een kalf weg te halen bij de moeder. Ik snap niet hoe je als beroepsgroep kunt zeggen dat het geen probleem is.

We moeten als dierenartsen alle gevestigde belangen die meespelen loslaten en weer opkomen voor hetgeen we ooit zijn gaan studeren: dierenwelzijn.”