Zembla woensdag om 21:15 uur op NPO 2

Glutenvrij eten is hip en voor sommigen noodzakelijk, maar is het wel gezond?

Leestijd: 3 minuten

In Nederland heeft 1 op elke 100 mensen coeliakie. Als deze mensen gluten eten, ontstaan er ontstekingsreacties in het darmslijmvlies.  Zij moeten gluten wel vermijden, maar het lijkt tegenwoordig ook een trend om gluten weg te laten uit je dieet. Daar spelen fabrikanten op in met allerlei glutenvrije producten: Van stroopwafels tot ontbijtgranen. Zowel de Consumentenbond als de Nederlandse Coeliakivereniging waarschuwen: “De speciale glutenvrije producten die in de handel zijn, zijn niet allemaal even gezond.”

Gluten is een eiwit dat van nature voorkomt in tarwe, rogge en gerst. Je verwacht het in brood en meel, maar het zit in veel producten die we dagelijks eten verwerkt, zoals: chips, bier, geroosterde noten, bewerkt vlees zoals gehakt en worst en verschillende sauzen.

Granen zijn belangrijk
Dat het weglaten van gluten gezonder zou zijn is nooit wetenschappelijk bewezen. Granen en vooral tarwe zijn een belangrijk onderdeel van ons dagelijks voedsel. “Het zomaar weglaten van gluten en dus van granen zijn niet per definitie gezond”, zegt de Coeliakivereniging.

Als je niet oppast, kan het zelfs leiden tot een eenzijdig eetpatroon waarbij gebrek aan ijzer en vitamines B en E optreden. Het is dus belangrijk om goed na te denken over hoe je wel aan al de noodzakelijke voedingsstoffen komt. De Coeliakivereniging geeft daarover veel informatie op haar website.

Suiker, zout en vet
Een groot aantal van de glutenvrije producten in de supermarkt bevat méér suiker, zout en vet dan ‘normale’ producten en minder noodzakelijke vezels, vitaminen en mineralen.  En Nederlanders krijgen gemiddeld dagelijks al veel te veel suiker binnen.  Volgens het Diabetesfonds 1,5 tot 2 keer meer dan de hoeveelheid die we nodig hebben. Uit onderzoek blijkt ook nog eens dat de meeste Nederlanders (84 procent) niet weten wat ze moeten doen om minder suiker binnen te krijgen.

 

In ieder geval is glutenvrij eten niet de oplossing zo blijkt uit de test van de Consumentenbond. Die testte vijf glutenvrije producten: peperkoek van Peijnenburg, Knäckebröd van het merk Wasa, Pannenkoekmix van Koopmans, stroopwafels van Albert Heijn, en boekweit ontbijtgranen van het merk Eat Natural.

In alle vijf de producten zaten meer verzadigde vetten, meer suiker, meer calorieën, meer zout en minder voedingsvezels ten opzichte van de tegenhangers met gluten. Zo is de glutenvrije pannenkoekmix twee keer zo zout als de gewone variant en bevatten de ontbijtgranen per ons bijna 12 gram meer suiker.

Gezond alternatief
Minder gezond en in bijna alle gevallen zijn de glutenvrije producten ook nog eens duurder. Om toch een gezond en betaalbaar glutenvrij bestaan te leiden, heeft de Coeliakivereniging het Goed Glutenvrij Boekje samengesteld waarin allerlei tips staan. Het boekje is gratis te lezen op de website van de Coeliakivereniging.