Zembla woensdag om 21:15 uur op NPO 2

Niet alleen obesitas, ook overgewicht doodt wereldwijd miljoenen mensen per jaar

Leestijd: 4 minuten

Overgewicht - zelfs als er geen sprake is van obesitas - doodt per jaar miljoenen mensen ter wereld. Meer dan twee miljard volwassenen en kinderen, bijna een derde van de totale wereldbevolking, hebben gezondheidsproblemen door hun gewicht. Dat blijkt uit een van de meest uitvoerige en gezaghebbende onderzoeken ooit uitgevoerd.  

195 landen geanalyseerd
Een team van 2.300 wetenschappers analyseerde de gegevens van 68,5 miljoen mensen uit 195 landen en van de afgelopen 25 jaar. Het onderzoek werd uitgevoerd uit onder leiding van het Institute for Health Metrics and Evaluation (IMHE) aan de Washington University in Amerika. Deze week werd het gepubliceerd in ‘The New England Journal of Medicine’.

1,6 miljoen doden door overgewicht
In 2015 stierven wereldwijd bijna vier miljoen mensen aan een gewichtsgerelateerde aandoeningen, met als meest voorkomende aandoening hart- en vaatziekten.  Van sterfgevallen door overgewicht had zestig procent officieel obesitas. De andere veertig procent van de sterfgevallen - 1,6 miljoen mensen - waren mensen die alleen overgewicht hadden. Van obesitas is sprake als je een BMI (Body Mass Index) hebt dat hoger is dan dertig.

Volgens de wetenschappers die de studie uitvoerden denken veel mensen dat het wel goed komt zolang ze maar niet officieel obesitas krijgen. Maar de onderzoekers waarschuwen dat dat niet het geval is. Professor Azeem Majeed van het Imperial College London hierover:

“Het risico op ziektes en sterfte neem toe met naarmate je zwaarder wordt. Dus ook met alleen overgewicht is er een groot risico.”

Meeste kinderen met obesitas in Amerika
Het aantal mensen met obesitas is sinds 1980 verdubbeld in meer dan zeventig landen, waaronder ook Nederland. In de andere landen stijgt het aantal gevallen iets minder. Hoewel er minder kinderen met obesitas zijn dan volwassenen, neemt het aantal kinderen met deze ernstige vorm van overgewicht wel sneller toe. Van de twintig meest bevolkte landen wonen in Amerika de meeste kinderen met obesitas, namelijk dertien procent.

Volgens de hoofdauteur van de studie, Dr. Ashkan Afshin, is overgewicht een van de grootste problemen voor de volksgezondheid van deze tijd. Oorzaken zijn slechte eetgewoonten en weinig lichaamsbeweging. In arme landen hebben verstedelijking en economische ontwikkeling tot een toename van overgewicht geleid. Steeds meer mensen eten daar bewerkt voedsel waar meer vet, suiker en zout inzit. De komende tien jaar gaan de wetenschappers door met het onderzoek door in de deelnemende landen te kijken wat het effect is van de verschillende campagnes om overgewicht te bestrijden.

Te snel opereren
In 2011 bleek uit de ZEMBLA-uitzending ‘Slank in een dag’ dat er veel mis was met de aanpak van obesitas in Nederland. Aandacht voor begeleid afvallen was er nauwelijks en maagverkleinende operaties gingen in Nederland als warme broodjes over de toonbank. Het probleem speelt nog steeds. Onlangs trok de Nederlandse Stichting Over Gewicht hierover aan de bel met de waarschuwing dat maagverkleiningsoperaties nog steeds veel te snel worden uitgevoerd.

Levenslang op dieet
In de Nederlandse ziekenhuizen worden per jaar duizenden maagverkleinende operaties aangeboden die vaak door de verzekering worden vergoed. Professor Jaap Seidell, directeur van de afdeling gezondheidswetenschappen aan de VU in Amsterdam zei hierover in deze uitzending: “Wat ze er niet bij vertellen, is dat de operaties geen ‘quick fix’ zijn. Je moet daarna namelijk alsnog levenslang op dieet.”

BMI berekenen
De Body Mass Index is een berekening op basis van je lengte en je gewicht. Het cijfer geeft de verhouding weer tussen je gewicht en je lengte. Een BMI-score tussen 25 en 29 wordt als gezien als overgewicht, boven 30 is er sprake van obesitas. Op de website van het Voedingscentrum kun je uitrekenen wat je BMI is.

Bron: Guardian
Beeld:
Flickr