Zembla woensdag om 21:15 uur op NPO 2

Staatssecretaris wil checken of omgeving Chemours echt zo vervuild is via second opinion

Leestijd: 3 minuten

De grond in de buurt van de fabriek is veel sterker verontreinigd met het giftige GenX dan gedacht, bleek onlangs uit onderzoek van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam. Staatssecretaris Sharon Dijksma wil duidelijkheid en laat daarom een second opinion uitvoeren door het RIVM.

Dijksma zegt dat de VU zelf al benadrukte dat het om een kleinschalig onderzoek ging en sommige conclusies zijn op basis van het beperkte onderzoek volgens de staatssecretaris niet te trekken. De toxicologen die het onderzoek uitvoerden waarschuwden dat mensen in de omgeving van de fabriek beter geen groenten en fruit uit hun tuin kunnen eten. "Gelet op het verkennende karakter van de beperkte studie van de VU kan volgens het RIVM niet worden geconcludeerd in welke mate GenX-stoffen en PFOA in fruit en groente in de eigen tuin aanwezig zijn", zegt Dijksma.  

PFOA
DuPont werkte tientallen jaren met de schadelijke stof PFOA. De stof werd gebruikt voor de productie van teflon, dat onder andere dient als anti-aanbaklaag in pannen. PFOA blijkt schadelijke effecten op de voortplanting te hebben en is mogelijk kankerverwekkend.  Het werd verboden en Chemours schakelde over op GenX. Althans, dat beweerde het bedrijf.

Een van de onderzoekers van de VU zei dat het er volgens de resultaten op lijkt dat Chemours mogelijk helemaal niet gestopt is met het gebruik van PFOA in 2012. Dijksma zegt dat Chemours wel gestopt is met het gebruik van PFOA simpelweg omdat het onmogelijk is geworden. De fabrieken zijn volgens haar volledig gereinigd en daarna omgebouwd.  Ook uit jaarlijkse controles blijkt dat Chemours geen PFOA meer gebruikt.

Binnenkort gaat Dijksma om de tafel met de provincie Zuid-Holland, betrokken gemeenten, de GGD Zuid-Holland Zuid, het RIVM, de VU en het Ministerie van IenM. Het overleg moet duidelijk maken welke vorm het vervolgonderzoek zal krijgen. Dijksma wil dat het onderzoek zodanig wordt uitgevoerd dat het alle onduidelijkheid wegneemt.  

Hoe gevaarlijk is GenX?
Volgens Chemours is GenX minder giftig dan PFOA, maar toxicologen zeggen dat het vrijwel identiek is en dat de teflonproducent onmiddellijk moet stoppen met GenX. Uit laboratoriumtests met ratten en muizen blijkt dat de GenX-techniek kan leiden tot kanker, nierziekten, leverschade en vruchtbaarheidsproblemen.

Onlangs werd duidelijk dat Chemours illegaal GenX in het water bij Dordrecht heeft geloosd. Het bedrijf ontkent, maar minister Schultz van Haegen benadrukte dat er geen twijfel over bestaat dat dit wel is gebeurd: “Uit het onderzoek van Rijkswaterstaat blijkt onomstotelijk dat gemeten concentraties GenX benedenstrooms van Dordrecht afkomstig zijn van de lozing van Chemours."